| مخاطرات محیطی و امنیت ملی پایدار در جمهوری اسلامی ایران؛ باتاکید بر امنیت جنوب شرقی |
| کد مقاله : 1453-NERS |
| نویسندگان |
|
حسن بازدار1، میلاد پهلوان منگودهی *2 1کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه گیلان 2کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه گیلان |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش بررسی نقش سازوکارهای دیپلماتیک در مدیریت مخاطرات محیطی ایران و تأمین امنیت ملی پایدار در منطقه‌ای که به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، تنوع قومی و همجواری با کشورهای ناامن با چالش‌های گسترده روبه‌روست، انجام شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که دیپلماسی مرزی چگونه می‌تواند به ارتقای امنیت ملی پایدار در جنوب شرق ایران کمک کند؟ برای پاسخ به این پرسش، مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و بررسی اسناد، داده‌های امنیتی و تجارب عملی دستگاه دیپلماسی و نهادهای مرزی صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی مرزی مؤثر، از طریق توسعه همکاری‌های دو و چندجانبه با پاکستان و افغانستان، تقویت سازوکارهای نظارتی مشترک، تبادل اطلاعات امنیتی، کنترل جریان‌های فرامرزی مواد مخدر و گروه‌های تروریستی و نیز ارتقای همکاری‌های اقتصادی–مرزی می‌تواند به شکل معناداری امنیت را در منطقه بهبود بخشد. همچنین، ایجاد بازارچه‌های مرزی، تقویت تعاملات فرهنگی و افزایش حضور دولت در مناطق مرزی، سطح اعتماد متقابل و مشارکت جوامع محلی در امنیت را افزایش داده و از عوامل مهم تحقق امنیت پایدار محسوب می‌شود. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که دیپلماسی مرزی یک ابزار کارآمد و ضروری برای مدیریت چالش‌های امنیتی جنوب شرق ایران است‌و بهره‌گیری راهبردی از آن می‌تواند علاوه‌بر کاهش تهدیدات، زمینه‌ساز توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق مرزی شود. از این‌رو، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با تقویت ظرفیت‌های دیپلماتیک، تدوین برنامه‌های مشترک با همسایگان و افزایش سرمایه‌گذاری در مناطق مرزی، مسیر دستیابی به امنیت پایدار را هموار سازند. |
| کلیدواژه ها |
| دیپلماسی مرزی، مخاطرات محیطی، امنیت پایدار، ایران، جنوب شرقی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
