ارزیابی پایداری زمین‌شناختی فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) با استفاده از سری زمانی تداخل‌سنجی راداری
کد مقاله : 1452-NERS
نویسندگان
محمدامین بخشی1، شایان خدامرادی *2، علی سرکارگر اردکانی3، بهنام اصغری بیرامی4
1- دانشجوی دکترای سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده و پژوهشکده پیامبر اعظم (ص)، دانشگاه جامع امام حسین(ع
2کارشناس ارشد سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده و پژوهشکده پیامبر اعظم (ص)، دانشگاه جامع امام حسین(ع)،
3دانشیار مرکز علم و فناوری ژئوماتیک، دانشکده و پژوهشکده پیامبر اعظم (ص)، دانشگاه جامع امام حسین(ع)
4دکترای سنجش‌ازدور، دانشکده و پژوهشکده عمران، آب و انرژی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)
چکیده مقاله
فرونشست زمین به‌عنوان یکی از مخاطرات محیطی، تهدیدی جدی برای پایداری زیرساخت‌های حیاتی، به‌ویژه فرودگاه‌ها، محسوب می‌شود. حساسیت بالای باندهای پروازی نسبت به تغییرشکل‌های میلی‌متری، ضرورت پایش دقیق و پیوسته‌ی این پدیده را دوچندان می‌سازد. در این پژوهش، الگوی مکانی- زمانی فرونشست زمین در محدوده‌ی فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) تهران با استفاده از تحلیل سری زمانی داده‌های تداخل‌سنجی راداری و الگوریتم خط‌مبنای کوتاه (SBAS-InSAR) مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، مجموعه‌ای از ۴۷ تصویر راداری مربوط به بازه‌ی زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ پردازش شد و نرخ‌های جابه‌جایی سطح زمین در راستای دید سنجنده، استخراج گردید. نتایج نشان داد که فرونشست زمین در منطقه، رفتاری ناهمگن و موضعی دارد؛ به‌طوری‌که بیش‌ترین نرخ‌های فرونشست در نیمه‌ی شرقی منطقه و در پیرامون زیرساخت‌های فرودگاهی مشاهده می‌شود؛ در حالی‌که بخش‌های غربی، از ثبات نسبی برخوردارند. بررسی اختصاصی باندهای پروازی، بیانگر وقوع نشست‌های نامتقارن با نرخ‌هایی تا حدود ۵ سانتی‌متر در سال است که طی دوره‌ی پنج‌ساله به فرونشست تجمعی قابل‌توجهی منجر شده‌است. تحلیل مسیرهای تردد هواپیماها نیز ناپایداری موضعی و رفتار نامنظم ارتفاعی را، به‌ویژه در باند اصلی پرواز، تأیید می‌کند. نتایج این پژوهش کارایی بالای روش SBAS-InSAR را در پایش مستمر تغییرشکل زمین نشان داده و بر ضرورت به‌کارگیری این رویکرد در مدیریت ریسک و نگهداشت پیشگیرانه‌ی زیرساخت‌های حساس فرودگاهی، تأکید دارد.
کلیدواژه ها
فرونشست، فرودگاه، زیرساخت، تداخل سنجی راداری، مخاطرات محیطی
وضعیت: پذیرفته شده