| The Security Consequences of Floods in Iran: The Vulnerability of Critical Infrastructure and National Resilience پیامدهای امنیتی سیل در ایران: آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی و تاب‌آوری ملی |
| کد مقاله : 1450-NERS |
| نویسندگان |
|
بهناز شیخ *1، مسعود مینائی2، سیدرضا حسین زاده3، عباسعلی داداشی رودباری4، مسعود ایران نژاد5 1دانش‌آموخته کارشناسی ارشد سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، گروه جغرافیا، آزمایشگاه علم / سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور (GISSRS: Lab)، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 2دانشیار گروه جغرافیا، آزمایشگاه علم / سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور (GISSRS: Lab)، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 3استاد گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 4استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 5دانشیار واحد تحقیقات مهندسی آب، انرژی و محیط زیست، دانشکده فناوری، دانشگاه اولو، اولو، فنلاند |
| چکیده مقاله |
| چکیده در دهه‌های اخیر، تشدید مخاطرات محیطی در بستر تغییر اقلیم و توسعه ناپایدار، سیل را از یک پدیده طبیعی به تهدیدی ساختاری برای امنیت ملی کشورها تبدیل کرده است. ایران به‌دلیل ویژگی‌های اقلیمی، توپوگرافیک و الگوهای نامتوازن توسعه، به‌طور فزاینده‌ای در معرض سیل‌های مخرب قرار دارد؛ رخدادهایی که در صورت ضعف حکمرانی ریسک، می‌توانند به اختلالات آبشاری در زیرساخت‌های با اهمیت بالا و تضعیف تاب‌آوری ملی منجر شوند. این مقاله با رویکردی مروری–تحلیلی، پیامدهای امنیتی سیل در ایران را با تمرکز بر آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی شامل حمل‌ونقل، انرژی، آب، مخابرات و مراکز خدمات اضطراری، بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که برهم‌کنش تغییر اقلیم، مداخلات انسانی در حوضه‌های آبریز، توسعه فضایی ناپایدار و ضعف هماهنگی نهادی، ریسک سیل را تشدید کرده و از طریق ایجاد اختلالات زنجیره‌ای زیرساختی، امنیت انسانی، ظرفیت حکمرانی و ثبات اقتصادی–اجتماعی کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تجربه سیل‌های گسترده سال‌های اخیر، به‌ویژه رخداد ۱۳۹۸، مؤید محدودیت‌های رویکردهای واکنشی و صرفاً سازه‌محور در مدیریت سیل است. بر این اساس، مقاله بر ضرورت گذار به حکمرانی سیل مبتنی بر مدیریت ریسک، تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی، بهره‌گیری از علم سنجش از دور و سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) برای پایش، ارزیابی و پشتیبانی تصمیم‌گیری، ادغام مخاطرات محیطی در سیاست‌گذاری کلان امنیت ملی و ارتقای سرمایه اجتماعی به‌عنوان الزامات کاهش پیامدهای امنیتی سیل در ایران تأکید می‌کند. Abstract In recent decades, the intensification of environmental hazards in the context of climate change and unsustainable development has transformed floods from natural phenomena into structural threats to national security. Iran, due to its climatic and topographic characteristics and imbalanced development patterns, is increasingly exposed to devastating floods—events that, in the absence of effective risk governance, can lead to cascading disruptions in critical infrastructure and undermine national resilience. Adopting a review-analytical approach, this paper examines the national security implications of floods in Iran, with a focus on the vulnerability of critical infrastructure systems, including transportation, energy, water, telecommunications, and emergency services. The findings reveal that the interaction of climate change, anthropogenic interventions in watersheds, unsustainable spatial development, and weak institutional coordination has intensified flood risk and, through cascading infrastructural disruptions, adversely affected human security, governance capacity, and socio-economic stability. The experience of widespread floods in recent years, particularly the 2019 event, underscores the limitations of reactive and solely structure-based approaches to flood management. Accordingly, this paper emphasizes the necessity of transitioning to flood governance grounded in risk management, enhancing the resilience of critical infrastructure, leveraging remote sensing and Geographic Information Systems (GIS) for monitoring, assessment, and decision support, integrating environmental hazards into national security policy frameworks, and strengthening social capital as essential requirements for mitigating the security consequences of floods in Iran. |
| کلیدواژه ها |
| کلمات کلیدی: سیل، امنیت ملی، زیرساخت‌های حیاتی، تاب‌آوری ملی، تغییر اقلیم، سنجش از دور و GIS. Keywords: Flood, National Security, Critical Infrastructure, National Resilience, Climate Change, Remote Sensing and GIS. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
