| مخاطرات محیطی و فناوری‌های نوین در مازندران تهدیدهایی برای امنیت ملی و راهکارهای راهبردی |
| کد مقاله : 1443-NERS |
| نویسندگان |
|
مهران جانباز *، رضا رضایی چراتی، محمد نیکخواه بهنمیری معلم هنرستان |
| چکیده مقاله |
| این مقاله مروری، با هدف تبیین علمی پیوند میان مخاطرات محیطی و امنیت ملی، با تمرکز بر استان مازندران تدوین شده است. مازندران، به‌رغم برخورداری از مواهب طبیعی منحصر به فرد، در معرض طیف وسیعی از مخاطرات محیطیِ پیچیده و درهم‌تنیده قرار دارد که حیات اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیک آن را تهدید می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که بحران‌هایی مانند مدیریت ناکارآمد پسماند (با تولید روزانه بیش از ۵۰۰۰ تن زباله)، فرسایش کمی و کیفی منابع آب، تخریب جنگل‌ها و مراتع، و افزایش تواتر و شدت مخاطرات طبیعی نظیر سیل و زمین‌لغزش، تنها مسائل زیست‌محیطی صرف نیستند. این چالش‌ها با تضعیف پایه‌های معیشتی (کشاورزی و گردشگری)، ایجاد بی‌ثباتی اجتماعی، تحمیل هزینه‌های سنگین به بودجه ملی، و تحت فشار قرار دادن نهادهای حکومتی، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم امنیت ملی را به مخاطره می‌اندازند. روش تحقیق این مقاله، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسناد، گزارش‌های رسمی، مقالات علمی و اخبار معتبر است. در راستای هدف شناسایی و اولویت‌بندی تهدیدها، مهم‌ترین مخاطرات استان رده‌بندی شده و برای مدیریت و کاهش آسیب‌ها، مجموعه‌ای از راهکارهای اجرایی و سیاستی مبتنی بر فناوری‌های نوین (نظیر سنجش از دور، هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی) ارائه گردیده است. این راهکارها بر لزوم ایجاد پل ارتباطی مؤثر میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و دستگاه‌های اجرایی تأکید دارند تا دانش روز به خدمت حل مسائل درآید. در نهایت، مقاله با پرورش نگاه ملی و راهبردی به مقوله امنیت در بستر محیط زیست نتیجه می‌گیرد که حفاظت از محیط زیست مازندران، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای تضمین امنیت پایدار کشور است و تحقق آن نیازمند عزمی فرابخشی، برنامه‌ریزی هوشمند و بهره‌گیری حداکثری از توانمندی‌های علمی و فناورانه داخلی است. |
| کلیدواژه ها |
| مخاطرات محیطی، امنیت ملی، فناوری‌های نوین، مدیریت بحران، مازندران. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
