| مخاطرات ژئوپلیتیکی ـ حقوقی در قفقاز جنوبی: مطالعه موردی دالان زنگزور و چالش‌های امنیت ملی ایران |
| کد مقاله : 1442-NERS |
| نویسندگان |
|
مهسا تاتاری *، علی محمدپور عضو هیئت علمی دانشگاه مالک اشتر و مدیر مرکز مطالعات منطقه‌ای |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش به تحلیل مخاطرات ژئوپلیتیکی و حقوقی دالان زنگزور در قفقاز جنوبی و پیامدهای آن برای امنیت ملی ایران می‌پردازد. دالان زنگزور، مسیر ترانزیتی میان جمهوری آذربایجان و نخجوان از طریق استان سیونیک ارمنستان، با اعطای حقوق توسعه و مدیریت بلندمدت به کنسرسیومی بین‌المللی و محدودسازی کنترل عملیاتی ارمنستان، چالشی مستقیم برای حاکمیت سرزمینی و تمامیت ارضی محسوب می‌شود. با استفاده از رویکرد کیفی، تحلیل محتوا و تماتیک منابع ثانویه شامل اسناد حقوقی، مقالات علمی و گزارش‌های خبری، پیامدهای ژئوپلیتیکی، حقوقی و امنیتی این دالان شناسایی شد. نتایج نشان می‌دهد فعال شدن دالان زنگزور موجب کاهش نقش ایران در شبکه‌های ترانزیتی شمال–جنوب و شرق–غرب، تقویت نفوذ بازیگران فرامنطقه‌ای و بازآرایی توازن قدرت در قفقاز جنوبی می‌شود. علاوه بر این، ابهام در تعریف حقوقی دالان، تهدیدات بالقوه‌ای برای ثبات حاکمیت ارمنستان و ایجاد رویه‌های مخاطره‌آمیز در حقوق بین‌الملل سرزمینی ایجاد می‌کند. این مطالعه نشان می‌دهد که مدیریت مخاطرات دالان زنگزور مستلزم رویکردی تلفیقی میان ژئوپلیتیک، حقوق بین‌الملل و امنیت ملی است تا اثرات منفی آن بر ایران کاهش یابد. |
| کلیدواژه ها |
| دالان زنگزور، مخاطرات ژئوپلیتیکی ـ حقوقی، امنیت ملی ایران، قفقاز جنوبی، رژیم ترانزیتی فرامرزی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
