| بحران آب و امنیت ملی بررسی سناریوهای فروپاشی اجتماعی-امنیتی ناشی از کم‌آبی در فلات مرکزی ایران |
| کد مقاله : 1439-NERS |
| نویسندگان |
|
حسین جمشیدی، جعفر فدائیان *، محسن جمشیدی ندارد |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش کاربردی با هدف بررسی سناریوهای فروپاشی اجتماعی-امنیتی ناشی از کم‌آبی در فلات مرکزی ایران انجام شد. روش پژوهش میدانی و مبتنی بر مصاحبه بوده و از روش سناریونگاری ساختاریافته شوارتز برای برنامه‌ریزی بلندمدت استفاده نموده است. پس از بررسی اسناد و گزارش‌های مرتبط، داده‌های کلیدی از طریق مصاحبه دلفی با ۱۷ خبره حوزه‌های امنیت، آب، محیط زیست و جامعه‌شناسی (به روش سرشماری) گردآوری و اجماع نخبگان حاصل شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار میک‌مک (مبتنی بر ماتریس عدم قطعیت) و شبیه‌سازی پیامدهای زنجیره‌ای با نرم‌افزار Vensim انجام گرفت. یافته‌ها در قالب چهار سناریوی محتمل ارائه شد: ۱. تداوم وضع موجود (احتمال وقوع ۷۰-۶۰٪) ۲. بحران منطقه‌ای کنترل‌شده (احتمال وقوع ۴۰-۳۰٪) ۳. بحران سرزمینی (احتمال وقوع ۲۵-۱۵٪) ۴. فروپاشی اجتماعی-امنیتی (احتمال وقوع ۱۰-۵٪) برای هر سناریو، محرک‌ها و پیامدهای امنیتی-اجتماعی تشریح گردید. در نهایت، با استفاده از تحلیل SWOT، راهبردهای مدیریت بحران در سه افق کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت ارائه شد. این راهبردها به‌منظور کاهش احتمال وقوع سناریوهای بحرانی و افزایش تاب‌آوری امنیتی-اجتماعی در فلات مرکزی ایران طراحی شده‌اند. نتایج پژوهش نقش محوری مدیریت یکپارچه منابع آب را در پیشگیری از تشدید ناامنی‌های ناشی از کم‌آبی تأیید می‌کند. |
| کلیدواژه ها |
| بحران آب، امنیت ملی، فروپاشی اجتماعی-امنیتی، فلات مرکزی، سناریونگاری، سوات. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
