| نقش متحول‌کننده روش‌های تشخیصی نوین در مدیریت مخاطرات زیستی |
| کد مقاله : 1437-NERS |
| نویسندگان |
|
امیرهمایون کیهان *، سیده شراره سجادی کوچصفهانی دانشگاه ازاد اسلامی واحد رودهن |
| چکیده مقاله |
| مخاطرات زیستی، شامل همه‌گیری‌های با منشأ طبیعی، نشت‌های تصادفی آزمایشگاهی و تهدیدات زیستی عمدی، به‌عنوان یکی از چالش‌های پایدار و رو به افزایش برای امنیت سلامت جهانی شناخته می‌شوند. تجربه همه‌گیری کووید-19 به‌روشنی نشان داد که زمان‌بندی، دقت و دسترسی‌پذیری ابزارهای تشخیصی، عناصر کلیدی در موفقیت پاسخ به بحران‌های زیستی هستند. این مقاله مروری، به تحلیل نظام‌مند فناوری‌های تشخیصی نوین توسعه‌یافته در بازه زمانی 2020 تا 2026 می‌پردازد و نقش تحول‌آفرین آن‌ها را در چرخه مدیریت مخاطرات زیستی ارزیابی می‌کند. در این مطالعه، همگرایی سامانه‌های CRISPR-Cas، نانوبیوسنسورهای پیشرفته، توالی‌یابی نسل جدید و متاژنومیک، پلتفرم‌های میکروفلوئیدیک مبتنی بر آزمایشگاه روی تراشه و سامانه‌های پایش دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی در چارچوب الگوی «تشخیص تا پاسخ» بررسی شده است. تحلیل‌ها بر اساس چهار مرحله چرخه مدیریت مخاطرات زیستی شامل هشدار زودهنگام، تأیید در محل مراقبت، اپیدمیولوژی ژنومی و رهگیری، و پایش محیطی با رویکرد One Health سازمان‌دهی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که این نوآوری‌ها زمان تشخیص را به‌طور چشمگیری کاهش داده، رهگیری دقیق عوامل بیماری‌زا را ممکن ساخته و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده در بهداشت عمومی را تقویت کرده‌اند. با این حال، نابرابری در دسترسی جهانی، محدودیت‌های فنی و لجستیکی و پیامدهای اخلاقی، حقوقی و اجتماعی، خطر شکل‌گیری شکاف تشخیصی را افزایش می‌دهد. در نتیجه‌گیری، مقاله تأکید می‌کند که بهره‌برداری عادلانه و مؤثر از این فناوری‌ها مستلزم همکاری بین‌المللی پایدار، سرمایه‌گذاری راهبردی در زیرساخت‌های سلامت و تدوین چارچوب‌های اخلاقی است. آینده این حوزه در توسعه اکوسیستم‌های تشخیصی یکپارچه، چندگانه و مبتنی بر هوش مصنوعی نهفته است که انعطاف‌پذیر، در دسترس و بنیان معماری مقاوم سلامت جهانی باشند. |
| کلیدواژه ها |
| مخاطرات زیستی، فناوری های تشخیص نوین، اپیدمیولوژی ژنومی، هوش مصنوعی در سلامت |
| وضعیت: پذیرفته شده |
