بررسی چگونگی تأثیر ویژگی‌های اجتماعی-اقتصادی، بر شدت و وسعت آسیب‌های ناشی از وقوع رویدادهای محیطی مخرب
کد مقاله : 1434-NERS
نویسندگان
علی زارعی *
همکار
چکیده مقاله
این مقاله به بررسی عمیق رابطه پیچیده و دوسویه میان مخاطرات محیط و آسیب‌پذیری اجتماعی در بستر مدیریت ریسک بلایای طبیعی می‌پردازد. هدف اصلی، ارائه یک چارچوب تحلیلی جامع برای درک چگونگی تأثیرگذاری ویژگی‌های اجتماعی-اقتصادی، جمعیتی و نهادی بر شدت و وسعت آسیب‌های ناشی از وقوع رویدادهای محیطی مخرب است. در این پژوهش با رویکردی ترکیبی (کمی–کیفی) و با استفاده از مرور نظام‌مند ادبیات، مؤلفه‌های اصلی سازنده آسیب‌پذیری اجتماعی (شامل حساسیت، ظرفیت سازگاری و مواجهه) شناسایی و نقش تعدیل‌گر آن‌ها در واکنش به مخاطراتی نظیر سیل، خشکسالی و زلزله مورد تحلیل قرار می‌گیرد.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که نابرابری‌های ساختاری، توزیع ناعادلانه منابع، و فقدان سرمایه اجتماعی، افراد و جوامع کم‌برخوردار را به شدت در برابر اثرات مخاطرات آسیب‌پذیر می‌سازند. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه، پیشنهادات سیاستی مبتنی بر کاهش عوامل زمینه‌ای آسیب‌پذیری به جای صرفاً آمادگی فنی در برابر مخاطرات، ارائه می‌نماید. این نتایج برای سیاست‌گذاران توسعه پایدار و برنامه‌ریزان کاهش ریسک بلایا و مخاطرات محیطی ارزشمند است.
کلیدواژه ها
مخاطرات محیطی، آسیب‌پذیری اجتماعی، مدیریت ریسک بلایا، نابرابری محیطی، تاب‌آوری اجتماعی، چارچوب مفهومی
وضعیت: پذیرفته شده