| تحلیل راهبردی گلوگاه‌های امنیت اقتصادی و تأثیر آن بر تاب‌آوری ملی؛ با رویکرد تبیین نقش گمرکات در مهار مخاطرات محیطی Strategic Analysis of Economic Security Bottlenecks and Their Impact on National Resilience: An Approach to Explaining the Role of Cus |
| کد مقاله : 1430-NERS |
| نویسندگان |
|
اکبر گشتیل *1، سیدمجتبی حسینی2 1گمرگ امام خمینی (ره) بندر ماهشهر 2ندارد |
| چکیده مقاله |
| در معماری نظام‌های سیاسی مدرن، امنیت ملی دیگر در محدوده مرزهای جغرافیایی و قدرت سخت‌افزاری تعریف نمی‌شود، بلکه مفهوم «امنیت اقتصادی» به عنوان پیشران اصلی اقتدار ملی شناخته می‌شود. این پژوهش با روش کیفی و استراتژیک و با رویکرد مطالعه موردی، به بررسی اثرات مخرب «ناامنی اقتصادی» بر «تاب‌آوری امنیتی» در گمرکات می‌پردازد. تمرکز اصلی مقاله بر آسیب‌شناسی عملکرد گمرکات در مبادی رسمی با اتکا به بیانات و رهنمودهای راهبردی رهبر معظم انقلاب است. داده‌ها حاکی از آن است که عوامل ساختاری همچون واردات بی‌رویه، قاچاق سازمان‌یافته ، کمبود تجهیزات نظارتی پیشرفته (X-Ray)، مشکلات مدیریتی نظیر تعدد بخشنامه‌ها و ناکارآمدی نظام تشویقی (عدم پرداخت حق‌الکشف کالای قاچاق به کاشفین)، تاب‌آوری سیستم گمرکی را به شدت تضعیف کرده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که گمرکات تنها یک نهاد اداری نیستند، بلکه یک «گره قدرت» (Power Node) در اتصال اقتصاد، حکمرانی و امنیت ملی محسوب می‌شوند. این مقاله با استناد به فرمایشات رهبری مبنی بر لزوم استفاده از فناوری‌های بومی، جدیت در مبارزه با قاچاق کلان و ممنوعیت واردات کالاهای مشابه داخلی، مدلی کاربردی برای ارتقای تاب‌آوری ارائه می‌دهد. مقاله نتیجه می‌گیرد که بدون هوشمندسازی نظارت و اصلاح ساختار حقوقی، گمرکات پتانسیل تبدیل شدن به نقطه نفوذ تهدیدات اقتصادی علیه امنیت ملی را دارد. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت اقتصادی، تاب‌آوری امنیتی، گمرکات، قاچاق سازمان‌یافته، دستگاه X-Ray، بیانات رهبر معظم انقلاب، واردات بی‌رویه. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
