بررسی چالش های امنیتی- ژئوپلتیکی رودخانه های مرزی ایران (نمونه موردی : منطقه مرزی میلک در استان سیستان و بلوچستان)
کد مقاله : 1429-NERS
نویسندگان
ابراهیم تقوی مقدم *1، جواد حاجی علیزاده2، بهروز گرگیج3
1عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی
2عضو هیات علمی گروه آموزش جغرافیا دانشگاه فرهنگیان تهران ایران
3دبیر آموزش جغرافیا ، آموزش و پرورش ، شهرستان زهک، استان سیتان و بلوچستان
چکیده مقاله
مرز ها از پدیده های جغرافیایی و ژئوپلتیکی هستند که گاهی بر عوارض طبیعی چون خط الراس کوه ، دره و رودخانه منطبق می شوند و ممکن است دچار تغییر و تحولاتی شوند. امروزه با توجه به افزایش جمعیت و پرهیز از مناقشات سعی می‌شود مرز کشور‌ها به درستی تدقیق شود. مرز های آبی به خصوص رودخانه های سیلابی در طول زمان دستخوش تغییرات در موقعیت مرزی میلک در جنوب‌شرق ایران طی سال‌های اخیر به‌خاطر دور شدن دیوار امنیتی از خط رسمی مرز با چالش‌هایی مواجه شده که پیامدهای چندبعدی برای منطقه داشته‌اند. هدف این پژوهش تحلیل آثار این ناهم‌ترازی و بررسی پیامدهای امنیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آن بر ناحیه مرزی میلک است. پژوهش به روش کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شد و از تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های مکانی در محیط GIS برای تعیین محدوده مطالعه، شناسایی موقعیت دیوار و اندازه‌گیری فاصله آن تا خط رسمی مرز استفاده شد. جامعه تحقیق شامل محدوده جغرافیایی دیوار و نوار میان‌خطی در بخش شرقی میلک است که با تعیین مختصات چهارگانه منطقه، داده‌های مکانی مرتبط استخراج گردید .یافته‌ها نشان می‌دهد که فاصله بین دیوار امنیتی و خط مرزی ناحیه‌ای میان‌خطی پدید آورده که پیامدهای امنیتی مانند ایجاد نقاط کور دیدبانی و دشواری در کنترل مرز دارد. از منظر سیاسی و حقوقی این ناهم‌ترازی موجب سوءبرداشت درباره محدوده اختیارات مرزی و افزایش احتمال تنش شده و از نظر اجتماعی دسترسی ساکنان به برخی اراضی و عناصر هویتی از جمله محل دفن یک شهید مدافع وطن محدود شده است. همچنین در بعد اقتصادی کاهش بهره‌وری اراضی و افزایش هزینه‌های دسترسی از پیامدهای بارز است. بر اساس نتایج، بازنگری مکان‌یابی دیوار امنیتی و هماهنگ‌سازی آن با خط رسمی مرز گامی ضروری برای بهبود مدیریت مرزی در میلک است.
کلیدواژه ها
چالش های امنیتی، ژئوپلتیکی، میلک، سیستان و بلوچستان ، مرزی، رودخانه
وضعیت: پذیرفته شده