تأثیر مخاطرات طبیعی بر امنیت اقتصادی، اجتماعی و نظامی و راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری (مطالعه موردی: شهرستان جوانرود)
کد مقاله : 1428-NERS
نویسندگان
مهدی صفری نامیوندی *1، محمدتقی فتاح2، غلامرضا رضایی2
1دانشگاه علوم انتظامی
2دانشگاه جامع علوم انتظامی
چکیده مقاله
مخاطرات طبیعی همواره یکی از مهم‌ترین تهدیدها برای جوامع انسانی محسوب می‌شوند و اثرات آن‌ها فراتر از خسارات فیزیکی، ابعاد اقتصادی، اجتماعی و امنیتی را نیز شامل می‌شود. این پژوهش با هدف شناسایی اثرات مخاطرات طبیعی و ارائه راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری شهرستان جوانرود انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، داده‌های مکانی و رقومی وضعیت طبیعی شهرستان، اطلاعات کتابخانه‌ای و نظرات کارشناسان ژئومورفولوژی و نظامی جمع‌آوری شد. تحلیل‌ها در چند مرحله صورت گرفت؛ ابتدا اثرات و راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری شناسایی شد و سپس با استفاده از مدل فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) وزن‌دهی و اولویت‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین اثرات مخاطرات طبیعی بر امنیت اقتصادی–اجتماعی شامل تهدید امنیت غذایی، اختلال در فعالیت‌های اقتصادی، فشار مالی و روانی، و تهدید اشتغال هستند. همچنین، مخاطرات طبیعی می‌توانند بر امنیت نظامی منطقه از طریق کاهش آمادگی نیروهای امدادی و انتظامی، اختلال در زیرساخت‌ها و شبکه‌های ارتباطی، و افزایش فشار بر نهادهای نظامی تأثیرگذار باشند. در بخش راهکارها، مقاوم‌سازی و بهسازی سازه‌ها و زیرساخت‌ها، مدیریت زمین‌لغزش، بهبود مدیریت سیلاب، تقویت نظام پایش و هشدار سریع و آموزش عمومی، به‌عنوان مؤثرترین اقدامات شناسایی شدند. این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب تحلیل‌های مکانی، اطلاعات کتابخانه‌ای و دانش کارشناسان می‌تواند به شناسایی دقیق اثرات مخاطرات طبیعی و ارائه راهکارهای مؤثر برای کاهش آسیب‌پذیری کمک کند. نتایج مطالعه، مبنای علمی و کاربردی برای برنامه‌ریزی توسعه پایدار، مدیریت ریسک و افزایش تاب‌آوری شهرستان جوانرود فراهم می‌کند و می‌تواند به مدیران و برنامه‌ریزان کمک کند تا تصمیمات آگاهانه و مؤثری در مواجهه با مخاطرات طبیعی اتخاذ نمایند.
کلیدواژه ها
مخاطرات طبیعی، آسیب‌پذیری، امنیت اقتصادی–اجتماعی، امنیت نظامی، شهرستان جوانرود
وضعیت: پذیرفته شده