| بررسی اثرات تغییر اقلیم بر توسعه اجتماعی با تاکید بر مخاطرات محیطی: یک مرور سیستماتیک مبتنی بر چارچوب سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیکی (SES) |
| کد مقاله : 1422-NERS |
| نویسندگان |
| محمدرضا فرزانه * |
| چکیده مقاله |
| تغییر اقلیم به عنوان یکی از جدی‌ترین تهدیدهای جهانی، الگوهای طبیعی زمین را دگرگون کرده و اثرات عمیقی بر توسعه اجتماعی بر جای می‌گذارد. این پدیده، مخاطرات محیطی نظیر سیلاب‌های شدید، خشکسالی‌های طولانی، امواج گرما، تخریب اکوسیستم‌ها و افزایش سطح دریا را تشدید می‌کند که به نوبه خود، نابرابری‌های اجتماعی، سلامت عمومی، معیشت، امنیت غذایی و آب و مهاجرت اجباری را تحت تاثیر قرار می‌دهد. گروه‌های آسیب‌پذیر، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، بیشترین بار این تغییرات را تحمل می‌کنند و شاخص‌هایی مانند سن، جنسیت، درآمد و دسترسی به خدمات، سطح آسیب‌پذیری را نشان می‌دهد. این مطالعه با رویکرد تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر چارچوب سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیکی (SES) استروم، اثرات مستقیم و غیرمستقیم تغییر اقلیم بر توسعه اجتماعی را با تمرکز بر مخاطرات محیطی بررسی می‌کند. روش‌شناسی در سه سطح شامل تبیین طبقه‌بندی بر پایه SES ؛ شناسایی مصادیق جهانی از طریق مرور منابع علمی معتبر و تحلیل ارتباطات غیرمستقیم (تعامل توسعه اجتماعی با سایر زیرسیستم‌ها) و مستقیم (ابعاد توسعه اجتماعی مانند سلامت، مهاجرت و عدالت اقلیمی) است نتایج نشان می‌دهد که تغییر اقلیم در سیستم‌های منابع، بازیگران و حکمرانی، با تشدید مخاطرات محیطی، منجر به کاهش تاب‌آوری اجتماعی، تعمیق نابرابری‌ها و افزایش آسیب‌پذیری گروه‌های خاص مانند زنان، کودکان و جوامع کم‌درآمد می‌شود. به طور خاص، این تغییرات، سلامت را با افزایش مرگ‌ومیر و اختلالات روانی تهدید می‌کند، معیشت را با کاهش تولید کشاورزی مختل می‌سازد، امنیت غذا و آب را ناپایدار کرده، مهاجرت اجباری را افزایش می‌دهد، نابرابری جنسیتی را تشدید می‌کند، فقر را بازتولید می‌نماید، امنیت انسانی را به خطر می‌اندازد و حکمرانی را با ضعف مشارکت محدود می‌سازد. در نهایت، یافته‌ها بر ضرورت رویکردهای میان‌رشته‌ای نوآورانه، سیاست‌های سازگاری حساس به جنسیت و عدالت اجتماعی، تقویت حکمرانی مشارکتی با ادغام دانش محلی، و بهره‌گیری از فناوری‌های کم‌کربن برای کاهش آسیب‌ها و پیشبرد توسعه پایدار تاکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| واژه‌های کلیدی: تغییر اقلیم، توسعه اجتماعی، مخاطرات محیطی، چارچوب SES، تاب‌آوری اجتماعی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
