| پروتئین‌های درمانی به عنوان آلاینده‌های نوظهور: درک مخاطرات محیط‌زیستی در عصر پزشکی شخصی |
| کد مقاله : 1407-NERS |
| نویسندگان |
|
علی رضیئی * دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله اعظم |
| چکیده مقاله |
| با گسترش سریع پزشکی شخصی و زیست‌داروها، پروتئین‌های درمانی (نظیر آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، فاکتورهای رشد، آنزیم‌های جایگزین و پپتیدهای نوترکیب) به یکی از ارکان اصلی درمان بیماری‌هایی مانند سرطان، اختلالات خودایمنی و بیماری‌های نادر تبدیل شده‌اند. با این حال، افزایش چشمگیر تولید و مصرف این مولکول‌های پیچیده، نگرانی‌های جدی در مورد سرنوشت، پایداری و اثرات اکولوژیک آن‌ها پس از دفع از بدن بیماران یا طی فرآیند تولید به وجود آورده است. این مقاله با بررسی پروتئین‌های درمانی به عنوان دسته‌ای از «آلاینده‌های نوظهور» (Contaminants of Emerging Concern, CECs)، مسیرهای ورود آن‌ها به محیط (عمدتاً از طریق فاضلاب‌های خانگی و صنعتی)، پایداری نسبی در برابر تجزیه، و اثرات بالقوه بر جانداران غیرهدف و سلامت اکوسیستم را تحلیل می‌کند. با توجه به ماهیت بسیار اختصاصی این مولکول‌ها که برای تداخل با مسیرهای زیستی پستانداران طراحی شده‌اند، ارزیابی خطر محیط‌زیستی آن‌ها نیازمند پارادایم‌های جدیدی در سمیت‌شناسی است. در تهیه این مقاله، از روش مرور نظام‌مند با جستجو در پایگاه‌های علمی معتبری همچون PubMed، Scopus و Web of Science استفاده شده است. همچنین، منابع منتخب به‌دقت مورد بررسی، استخراج و تحلیل محتوایی قرار گرفتند. این مرور، خلأهای دانش موجود را برجسته کرده و بر لزوم توسعه چارچوب‌های نظارتی، روش‌های پایش دقیق و راهبردهای طراحی پایدار در چرخه عمر داروهای بیولوژیک تأکید می‌کند. |
| کلیدواژه ها |
| کلیدواژه‌ها: پروتئین‌های درمانی، آلاینده‌های نوظهور، ارزیابی ریسک محیطی، اکوتوکسیکولوژی، داروهای بیولوژیک، پزشکی شخصی، فاضلاب، پایداری زیستی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
