| توسعه پایدار مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان برپایه پتانسیل ها و ظرفیت های بومی |
| کد مقاله : 1393-NERS |
| نویسندگان |
| فرهاد امندی * |
| چکیده مقاله |
| مناطق مرزی به عنوان سکونتگاه‌هایی واقع در حاشیه قلمرو ملی، از اهمیت ویژه‌ای در پویایی و یکپارچگی سرزمینی برخوردارند. این مناطق نه تنها نقش حیاتی در تأمین امنیت ملی دارند، بلکه به‌عنوان کانون‌های تعامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی میان ملت‌ها عمل می‌کنند. در این میان، استان سیستان و بلوچستان به‌سبب موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز خود در جنوب‌شرق ایران، همجواری با کشورهای افغانستان و پاکستان، دسترسی به دریای عمان و وجود منابع غنی طبیعی و انسانی، از ظرفیت‌های فراوانی برای تبدیل شدن به یکی از محورهای توسعه ملی برخوردار است. با این حال، این منطقه همچنان با چالش‌هایی نظیر کمبود زیرساخت‌های ارتباطی و صنعتی، آسیب‌پذیری در برابر تغییرات اقلیمی، نابرابری‌های اجتماعی و ضعف در بهره‌برداری پایدار از منابع مواجه است. این پژوهش با هدف شناسایی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های توسعه در استان، با بهره‌گیری از مدل ترکیبی SWOT، تحلیل سیستمی و تطبیق با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs)، به بررسی ابعاد گوناگون توسعه در حوزه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تقویت تجارت فرامرزی از طریق بهبود زیرساخت‌های مرزی، توسعه بنادر و بازارچه‌ها، ارتقای سرمایه انسانی از راه آموزش و مهارت‌آموزی، و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای با کشورهای همسایه، از راهبردهای کلیدی در مسیر توسعه پایدار این منطقه به شمار می‌روند. در نهایت، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با رویکردی مشارکتی و بین‌بخشی، برنامه‌های توسعه‌ای مبتنی بر مزیت‌های محلی را در دستور کار قرار دهند تا ضمن کاهش نابرابری‌ها، زمینه‌ساز رشد پایدار و امنیت پایدار در مرزهای شرقی کشور فراهم گردد. |
| کلیدواژه ها |
| توسعه پایدار، مناطق مرزی، سیستان و بلوچستان، SWOT، تحلیل سیستمی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
