| آلودگی هوای تهران و پیامدهای انتظامی-امنیتی |
| کد مقاله : 1387-NERS |
| نویسندگان |
| تهمینه باهری * |
| چکیده مقاله |
| زمینه و هدف: آلودگی هوا به عنوان یکی از معضلات عمده زیست‌محیطی کلان‌شهرها، پیامدهایی فراتر از حوزه بهداشت دارد و می‌تواند امنیت اجتماعی و عملکرد نهادهای انتظامی را تحت تأثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی آلودگی هوای تهران و پیامدهای انتظامی-امنیتی آن بود تا با شناسایی منابع آلاینده، روند کیفیت هوا و اثرات مستقیم و غیرمستقیم بر امنیت اجتماعی و نیروهای انتظامی، مبنایی برای سیاست‌گذاری پیشگیرانه فراهم آید. روش: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی اسنادی انجام گردید. جامعه آماری شامل اسناد و گزارش‌های معتبر رسمی نظیر گزارش‌های حهانی، سازمان حفاظت محیط زیست ایران، شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (کمی‌سازی مرگ‌های منتسب به ذرات معلقPM₂.₅ در سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰)، سیاهه انتشار آلاینده‌های کلان‌شهر تهران (سال مبنا ۱۳۹۶)، شاخص عملکرد زیست‌محیطی (EPI 2025) و مطالعات مرتبط داخلی و خارجی بود. بازه زمانی مورد بررسی دهه اخیر (۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲) با تأکید بر دوره ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ انتخاب شد. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار (شامل کدگذاری باز، مقوله‌بندی محوری و تحلیل انتخابی) و با بهره‌گیری از مدل پویایی‌شناسی سیستم پردازش گردید. یافته‌ها: تهران با میانگین غلظت سالانه ۳۶.۱ میکروگرم بر متر مکعب ذرات معلق PM₂.₅ در سال ۱۴۰۱، در رتبه ۲۱ آلوده‌ترین پایتخت‌های جهان قرار گرفته و روند آلاینده‌ها صعودی بوده است. منابع اصلی شامل منابع متحرک (خودروهای سواری، موتورسیکلت‌ها و وسایل سنگین) و ثابت (نیروگاه‌ها با سوخت‌های پرگوگرد، مصرف خانگی و جایگاه‌های سوخت) است. پیامدهای غیرمستقیم عبارتند از نارضایتی عمومی، کاهش اعتماد به نظام، تعطیلی‌های منجر به اوقات فراغت غیربرنامه‌ریزی‌شده، مهاجرت و حاشیه‌نشینی، افزایش رفتار پرخاشگرانه، جرایم خشونت‌آمیز، افسردگی و اختلالات روانی،؛ در حالی که پیامدهای مستقیم شامل کاهش بهره‌وری نیروی کار مأموران پلیس، چالش در اجرای مأموریت‌ها، محدودیت آموزش و تمرینات در فضای باز، افزایش بار اقتصادی ناشی از بیماری و تحمیل مأموریت‌های جدید است |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: آلودگی هوا، تهران، پیامدهای انتظامی-امنیتی، ذرات معلق PM۲.۵، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا)، پرخاشگری اجتماعی، بهره‌وری نیروهای پلیس، قانون هوای پاک |
| وضعیت: پذیرفته شده |
