| مدیریت ریسک و حکمرانی محیطی در مواجهه با مخاطرات چندگانه: تحلیل ارتباط بین فرونشست، کاهش منابع آب و آلودگی هوا |
| کد مقاله : 1383-NERS |
| نویسندگان |
|
محسن بنی شریف دهکردی *، محمد مهدی اسماعیلی2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه افسری امام حسین علیه السلام |
| چکیده مقاله |
| مخاطرات زیست‌محیطی چندگانه از جمله فرونشست زمین، کاهش منابع آب زیرزمینی و آلودگی هوا به طور فزاینده‌ای سلامت عمومی، زیرساخت‌های شهری و پایداری محیطی را در بسیاری از مناطق جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه تهدید می‌کنند. این پژوهش با هدف تحلیل ارتباط بین این مخاطرات چندگانه و ارزیابی راهکارهای حکمرانی محیطی و مدیریت ریسک برای مواجهه یکپارچه با آنها انجام شد. رویکرد پژوهش مبتنی بر ایجاد و اعتبارسنجی مدل‌های مفهومی بر اساس ترکیب و تحلیل پژوهش‌های پیشین و توسعه و استفاده از پرسشنامه‌ای بود که بین چهل نفر از خبرگان حوزه‌های مدیریت منابع آب، زمین‌شناسی محیطی و کیفیت هوا توزیع گردید. یافته‌ها نشان داد که ارتباط مثبت و معنادار قوی بین فرونشست زمین و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی وجود دارد و این دو عامل از طریق مکانیزم‌های اکولوژیکی به طور غیرمستقیم بر تشدید آلودگی هوا و پیامدهای بهداشتی ناشی از آن تأثیرگذار هستند. همچنین، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که هماهنگی بین‌بخشی، سیاست‌گذاری یکپارچه، مشارکت ذینفعان و سیستم‌های پایش و هشدار زودهنگام به طور معنادار بر اثربخشی مدیریت ریسک و حکمرانی محیطی تأثیر می‌گذارند و این چهار عامل در مجموع ۶۸.۴ درصد از واریانس اثربخشی مدیریت را تبیین می‌کنند. این پژوهش بر ضرورت انتقال از رویکردهای تک‌بخشی و واکنشی به رویکردهای یکپارچه، چندبخشی و پیشگیرانه در مواجهه با مخاطرات زیست‌محیطی تأکید دارد و پیشنهاد می‌کند که ادغام سیاست‌گذاری‌های زیست‌محیطی، بهبود نظام‌های پایش و هشدار، تقویت هماهنگی نهادی و ارتقای مشارکت ذینفعان می‌تواند به تضمین پایداری بلندمدت محیطی و اجتماعی و کاهش آسیب‌پذیری جوامع در برابر مخاطرات چندگانه کمک نماید. |
| کلیدواژه ها |
| فرونشست زمین، مدیریت ریسک محیطی، حکمرانی زیست‌محیطی، مخاطرات چندگانه، آلودگی هوا |
| وضعیت: پذیرفته شده |
