| احیاء فرهنگی- اجتماعی روددره‌ها: راهبردی در پدافند غیرعامل برای کاهش آسیب‌پذیری اجتماعی و مخاطرات محیطی |
| کد مقاله : 1365-NERS |
| نویسندگان |
|
محمدمهدی پورحسن مهرزنجانی، آرش ملکیان *، حسین آذرنیوند دانشگاه تهران |
| چکیده مقاله |
| روددره‌ها به‌عنوان عناصر طبیعی و اکولوژیکی شهر، از دیرباز نقشی بنیادین در شکل‌گیری تمدن‌ها و ارتقای کیفیت زندگی ایفا کرده‌اند. با این حال، روند شتابان شهرنشینی معاصر و تخریب زیست‌بوم‌ها، آسیب‌پذیری اجتماعی و محیطی را افزایش داده و روددره‌ها را به فضاهایی کم‌اهمیت و فراموش‌شده مبدل ساخته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و به شیوه‌ی مروری، با بهره‌گیری از منابع علمی معتبر داخلی و خارجی، جایگاه روددره‌ها در پدافند غیرعامل و نقش آن‌ها در کاهش خطرپذیری اجتماعی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که احیاء فرهنگی- اجتماعی روددره‌ها علاوه بر بازسازی کارکردهای اکولوژیکی، به بازآفرینی حافظه جمعی، تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای تاب‌آوری شهری منجر می‌شود. تجارب جهانی نشان داده‌اند که ترکیب اقدامات اکولوژیکی با مداخلات اجتماعی و فرهنگی، کارآمدترین راهبرد برای کاهش مخاطرات طبیعی و تحقق پدافند غیرعامل است. در تهران، روددره‌ها با وجود برخی کاستی‌ها مانند تخریب‌های کالبدی، ظرفیت بالایی برای باززنده‌سازی دارند و می‌توانند با مدیریت یکپارچه، آموزش عمومی و مشارکت مردمی، به عناصر فعال در مدیریت بحران و توسعه پایدار شهری تبدیل شوند. در نتیجه، احیاء روددره‌ها نه‌تنها اقدامی زیست‌محیطی بلکه راهبردی بنیادین در کاهش آسیب‌پذیری اجتماعی و ارتقای امنیت شهری محسوب می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| احیاء روددره، فرهنگی - اجتماعی، پدافندغیرعامل، آسیب‌پذیری اجتماعی، مخاطرات محیطی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
