| از بحران فنی تا نبرد روایتی؛ الگوی پنج‌لایه حکمرانی تمدنی در حوضه ارس From Technical Crisis to Narrative Warfare: A Five-Layer Model of Civilizational Governance in the Aras Basin |
| کد مقاله : 1364-NERS |
| نویسندگان |
|
محمود عطائی *1، سعیده سلیمانی2، حمیدرضا عطائی3 1دانشگاه امام حسین ع 2ندارد 3میراث فرهنگی |
| چکیده مقاله |
| چکیده حوضه رودخانه ارس، به‌مثابه شاهرگ حیاتی شمال‌غرب ایران، امروز نه تنها با بحران کاهش دبی و احداث بیش از ۲۳ سد توسط جمهوری آذربایجان روبه‌روست، بلکه صحنه نبردی روایتی است که در آن باکو از طریق گفتمان‌سازی رسانه‌ای، تلاش دارد حق تاریخی و حقوقی خود را بر این آبراهه مشترک تثبیت کند. این پژوهش با اتخاذ رویکرد کیفی و روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف (CDA)، چهار دسته اصلی روایت‌های آذربایجان را از طریق بررسی ۴۵ خبر منتشرشده در رسانه‌های اصلی این کشور (بازه زمانی ۱۴۰۱-۱۴۰۳) استخراج و تحلیل می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که آذربایجان با بهره‌گیری از استعاره‌های «مالکیت تاریخی»، «توسعه مدرن»، «مظلومیت زیست‌محیطی» و «اتهام‌زنی سیاسی»، روایتی یک‌سویه و تهاجمی را در افکار عمومی داخلی و منطقه‌ای نهادینه می‌سازد. در مقابل، واکنش ایران از سه آسیب بنیادین رنج می‌برد: انفعال استراتژیک، تشتت فرماندهی نهادی و ضعف جنگ روایتی. برای عبور از این معضل، این پژوهش الگوی پنج‌لایه حکمرانی تمدنی را پیشنهاد می‌کند که شامل: ۱) دیپلماسی حقوقی پیشگیرانه، ۲) دیپلماسی اقتصادی مبتنی بر آب مجازی، ۳) جنگ روایتی تهاجمی، ۴) شبکه‌سازی تمدنی و ۵) نهادسازی مستقل است. در نهایت، یک نقشه راه اعاده اقتدار آبی شامل بین‌المللی‌سازی فوری، ائتلاف‌سازی منطقه‌ای و جنگ روایتی تهاجمی ارائه می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: ارس، تحلیل گفتمان انتقادی، دیپلماسی آب، حکمرانی تمدنی، آب مجازی، جنگ روایتی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
