تحول ژئوپلیتیک امنیت اقلیمی ایران:بازاندیشی پیوند تغییر اقلیم و نظم ملی
کد مقاله : 1358-NERS
نویسندگان
هوشنگ بختیاری *، یوسف زین العابدین عمو قین
دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
چکیده مقاله
در عصر آنتروپوسن،تغییرات اقلیمی با تشدید بحران‌های آبی،افزایش دمای بی‌سابقه و بی‌ثباتی‌ اکولوژیکی، بنیان‌های امنیت ملی ایران را در سطوح حکمرانی سیاسی، پایداری اقتصادی،رفاه انسانی،بهداشت زیستی، محیط‌زیست،زیرساخت‌های حیاتی و معادلات ژئوپلیتیکی دگرگون ساخته است.این پژوهش با اتکا به چارچوب امنیتی مکتب کپنهاگ و رهیافت امنیت انسانی برنامه عمران ملل متحد (UNDP)،به واکاوی ژرفای همبستگی میان اقلیم و امنیت ملی ایران می‌پردازد و نشان می‌دهد که آنتروپوسن موجب درهم‌تنیدگی متقابل امنیت داخلی و خارجی می‌شود.روش تحقیق کیفی و تفسیری است و بر تحلیل محتوای اسناد ملی و بین‌المللی،گزارش‌های IPCC و WHO،و مطالعات تجربی ایران در حوزه‌های سلامت، امنیت آب و غذا استوار است. نتایج نشان می‌دهد تداوم روندهای ناپایدار اقلیمی،خطر تضعیف مشروعیت نهادی حکمرانی،گسترش نابرابری‌های فضایی، افزایش نا پذیری زیرساخت‌ها و تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیکی بر سر منابع مشترک طبیعی را به همراه دارد. این مقاله بر ضرورت تدوین راهبرد ملی امنیت اقلیم ایران، ادغام مخاطرات اقلیمی در سیاست‌گذاری‌های دفاعی و توسعه‌ای و تقویت تاب‌آوری محلی در مقیاس حوضه ای به‌عنوان الزام‌های امنیت پایدار تأکید می‌کند.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: آنتروپوسن، امنیت اقلیمی ایران، تغییر اقلیم، ژئوپلیتیک، پایداری
وضعیت: پذیرفته شده