| بررسی مدل تصمیم‌سازی چندلایه در حملات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی و زیست‌محیطی |
| کد مقاله : 1357-NERS |
| نویسندگان |
|
رضا یوسفی *1، محمد رستمی2، علی جلالی3، حسین الیاسی2 1پژوهشگر 2مدرس و پژوهشگر 3عضو هیئت علمی |
| چکیده مقاله |
| حملات سایبری علیه زیرساخت‌های حیاتی، به‌ویژه در حوزه‌های انرژی و زیست‌محیطی، با ترکیب عدم قطعیت فنی، پیامدهای راهبردی و پیچیدگی نهادی، چالش‌های نوینی را برای تصمیم‌سازی عمومی ایجاد کرده‌اند. با وجود رشد ادبیات امنیت سایبری، شکاف معناداری در ارائه چارچوب‌های تصمیم‌سازی زمان‌مند و چندسطحی که بتوانند پیوند میان سطوح راهبردی، نهادی و عملیاتی را در طول چرخه کامل بحران تبیین کنند، همچنان وجود دارد. این مقاله با هدف پر کردن این خلأ، یک مدل مفهومی سه‌مرحله‌ای تصمیم‌سازی سایبری ارائه می‌دهد که فرایند مدیریت بحران را در سه مقطع زمانی پیش‌ازحمله، حین حمله و پس‌ازحمله تحلیل می‌کند. مدل پیشنهادی در قالب یک چارچوب ماتریسی ۳×۳ طراحی شده که محور افقی آن نمایانگر زمان بحران و محور عمودی آن سطوح سیاست‌گذاری و اجرا است. این چارچوب به‌طور خاص بر مفهوم تنش تحلیلی میان اختلال‌های موضعی عملیاتی و تهدیدهای ملی و راهبردی تمرکز دارد؛ تنشی که اغلب منجر به ناهماهنگی تصمیم‌ها میان نهادهای فنی، امنیتی و سیاسی می‌شود. مقاله با اتکا به گزارش‌های معتبر بین‌المللی و پژوهش‌های اخیر در حوزه حکمرانی سایبری و مدیریت ریسک زیرساخت‌های حیاتی، نشان می‌دهد که هم‌راستاسازی تصمیم‌ها در این سه سطح و سه مرحله می‌تواند تاب‌آوری نهادی، شفافیت راهبردی و اثربخشی پاسخ به بحران‌های سایبری را به‌طور معناداری ارتقا دهد. در نهایت، این مدل به‌عنوان ابزاری تحلیلی برای سیاست‌گذاران، مدیران بحران و نهادهای امنیتی پیشنهاد می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت ملی، زیرساخت‌های حیاتی، جنگ سایبری، زیست‌محیطی، انرژی، جنگ ترکیبی، تاب‌آوری سایبری |
| وضعیت: پذیرفته شده |
