کارکرد آمایش سرزمین در پیشگیری از مخاطرات محیطی با تأکید بر نقش جمعیت در تقویت امنیت ملی
کد مقاله : 1338-NERS
نویسندگان
رضا انصاری اردلی *، یحیی رمضانی
شاغل در سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان چهارمحال و بختیاری
چکیده مقاله
آمایش سرزمین به‌عنوان یکی از رویکردهای بنیادین برنامه‌ریزی فضایی، نقش مهمی در سامان‌دهی روابط میان انسان، فضا و محیط ایفا می‌کند و از این طریق می‌تواند در کاهش مخاطرات محیطی و ارتقای امنیت ملی مؤثر واقع شود. در این میان، جمعیت به‌عنوان مهم‌ترین عامل انسانی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری الگوهای استقرار، بهره‌برداری از منابع، توسعه زیرساخت‌ها و پایداری سرزمینی دارد. توزیع نامتوازن جمعیت و تمرکزهای فضایی نامناسب، زمینه‌ساز بروز مخاطرات محیطی، فشار بر منابع طبیعی، تشدید نابرابری‌های منطقه‌ای و افزایش آسیب‌پذیری‌های امنیتی می‌شود.
پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و با بهره‌گیری از داده‌های کیفی و کمی، به بررسی کارکرد آمایش سرزمین در جلوگیری از مخاطرات محیطی با محوریت جمعیت و در راستای تقویت دفاع سیاسی و امنیت ملی می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که آمایش سرزمین، از طریق تنظیم توزیع فضایی جمعیت، ارتقای تعادل منطقه‌ای، توسعه زیرساخت‌های متناسب و افزایش تاب‌آوری سرزمین، می‌تواند به‌عنوان ابزاری راهبردی در کاهش مخاطرات محیطی و حفظ اقتدار امنیت ملی ایفای نقش کند. بر این اساس، هماهنگی میان سیاست‌های جمعیتی، توسعه‌ای و دفاعی، شرط اساسی تحقق امنیت پایدار و توسعه متوازن سرزمینی محسوب می‌شود.
کلیدواژه ها
آمایش سرزمین، مخاطرات محیطی، جمعیت، امنیت ملی، پایداری سرزمینی
وضعیت: پذیرفته شده