تاب‌آوری در برابر زمین‌لرزه با رویکرد امنیت ملی
کد مقاله : 1337-NERS
نویسندگان
مهدی راستگو *1، فریبا قربانی خوشنود2
1سازمان مدیریت بحران کشور
2شهرداری فردیس
چکیده مقاله
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود از جمله مناطق لرزه‌خیز دنیا محسوب می‌گردد به طوری که همواره در معرض وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ و مخرب بوده است. تاریخچه لرزه‌خیزی کشور طی دوره لرزه‌نگاری دستگاهی (125 سال اخیر) بیانگر رخداد ۱۲ زمین‌لرزه با بزرگی 7.0 و بیشتر و در عین حال وقوع ۳۰ زمین‌لرزه شدید با تلفات انسانی بیش از ۱۰۰ نفر است. این آمار، هشداردهنده آسیب‌پذیری عمیق زیرساخت‌های حیاتی کشور و در نتیجه، تهدید امنیت ملی در ابعاد گوناگون است. در این مقاله به تحلیل جامع ارتباط سه‌گانه میان مخاطره زمین‌لرزه، تاب‌آوری و امنیت ملی پرداخته شده است. روش تحقیق به کار گرفته شده، ترکیبی از تحلیل داده‌های لرزه‌خیزی کشور، گزارش‌های تحلیلی جنبه‌های لرزه‌زمین‌ساختی، آسیب‌های وارده و مدیریت بحران زمین‌لرزه‌های مرگبار رخ داده در کشور و نیز مطالعه تطبیقی راهبردهای مدیریت هوشمند در کشورهای پیشرو است. یافته‌های این مقاله به وضوح نشان می‌دهد که فقدان تاب‌آوری کافی در مناطق جمعیتی، به ویژه کلانشهرها، می‌تواند اثرات یک زمین‌لرزه بزرگ و شدید را از یک بحران محلی به یک بحران ملی و متعاقبا تهدیدی برای امنیت ملی ارتقا دهد. در مقابل، سرمایه‌گذاری در راهبردهای مدیریت هوشمند و ارتقای تاب‌آوری در برابر زمین‌لرزه، منجر به حداقل رساندن پیامدهای بحران شده و متعاقبا کاهش قابل ملاحظه مدت زمان بازگشت به شرایط عادی را در پی دارد. این امر، نه تنها می‌تواند جان و مال شهروندان را حفظ کند، بلکه با تقویت حس همبستگی اجتماعی، خوداتکایی و اعتماد عمومی منجر به پایداری امنیت ملی در برابر این مخاطره همیشگی، می‌گردد.
کلیدواژه ها
زمین‌لرزه، تاب‌آوری، امنیت ملی، مدیریت بحران، فناوری‌های نوین.
وضعیت: پذیرفته شده