| ارائه چارچوب سنجش اثربخشی سیاست‌های مقابله با آثار تغییر اقلیم در ایران |
| کد مقاله : 1335-NERS |
| نویسندگان |
|
کاظم برهانی *1، علیرضا سوری2 1پژوهشگر پژوهشکده دفاع دانشگاه عالی دفاع ملی 2عضو هیئت علمی دانشگاه افسری امام حسین (ع) |
| چکیده مقاله |
| تغییر اقلیم به عنوان یک ابرچالش، امنیت زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی ایران را به شدت تهدید می‌کند. این مقاله با هدف طراحی چارچوبی بهینه برای ارزیابی سیاست‌های مقابله با این پدیده، به روش توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام‌مند ادبیات موضوع انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد سیاست‌های موجود در ایران، عمدتاً واکنشی، جزیرهای و فاقد ارزیابی یکپارچه مبتنی بر شواهد هستند. بررسی تطبیقی مؤید آن است که کشور در شاخص‌های کلیدی حکمرانی اقلیمی نسبت به برخی همتایان منطقه‌ای نیز وضعیتی نامطلوب دارد. تحلیل متدولوژی‌های جهانی، موانع نهادی داخلی (شکاف پژوهشی-سیاستی، فقدان داده‌های شفاف) حاکی از آن است که مشکل اصلی، کمبود ابزارهای فنی پیچیده نیست، بلکه فقدان یک «سامانه حکمرانی یادگیرنده» است. در نتیجه، این مقاله یک چارچوب ارزیابی بومی و عمل‌گرا ارائه می‌دهد که بر ۹ بُعد کلیدی شامل شفافیت، عدالت، سهولت استفاده، انعطاف‌پذیری و دسترسی‌پذیری استوار است. تحقق این چارچوب مستلزم سه تحول بنیادین است: نخست، گذار از تمرکز صرف بر اثربخشی فنی به محوریت عدالت توزیعی و رویه‌ای در ارزیابی‌ها. دوم، ایجاد یک پلتفرم ملی داده‌های باز اقلیمی به عنوان کالای عمومی. سوم، نهادسازی برای ارزیابی مستقل و مستمر توسط نهادی فرادستگاهی. این چارچوب نه یک ابزار صرفاً فنی، بلکه نقشه‌راهی برای اصلاح حکمرانی توسعه و حرکت از مدیریت بحران به سمت تاب‌آوری فعال در برابر تغییر اقلیم است. |
| کلیدواژه ها |
| تغییر اقلیم، ارزیابی سیاست، حکمرانی اقلیمی، تاب‌آوی، ایران. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
