| تاب‌آوری شهری و امنیت ملی: نقش فناوری‌های نوین در کاهش مخاطرات محیطی Urban Resilience and National Security: An Analytical Framework for the Application of Advanced Technologies in Environmental Hazard Mitigation |
| کد مقاله : 1330-NERS |
| نویسندگان |
|
سید مهدی میرمیران *، پژمان امینیان دهکردی، سید مهدی تفاخ اصفهان میدان امام حسین (ع) ساختمان شهرداری مرکزی حوزه شهردار |
| چکیده مقاله |
| تحولات اقلیمی و گسترش شهرنشینی در دهه‌های اخیر سبب افزایش فراوانی و شدت مخاطرات محیطی در فضاهای شهری شده است. این مخاطرات، از جمله فرونشست زمین، سیلاب‌های شهری، آلودگی هوا، خشکسالی و زلزله، نه‌تنها تهدیدی برای زیرساخت‌ها و سلامت عمومی محسوب می‌شوند، بلکه به‌طور فزاینده‌ای به یکی از مؤلفه‌های نوظهور امنیت ملی تبدیل شده‌اند. شهرها به دلیل تمرکز جمعیت، سرمایه و زیرساخت‌های حیاتی، بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر این مخاطرات دارند و مدیریت آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ ثبات اجتماعی و اقتصادی کشور ایفا می‌کند. با توجه به اینکه بخش عمده زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، پایگاه‌های داده مکانی، سامانه‌های پایش شهری و شبکه‌های ارتباطی در اختیار شهرداری‌ها قرار دارد، این نهادها به بازیگران کلیدی امنیت ملی غیرنظامی در حوزه مخاطرات محیطی بدل شده‌اند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–کاربردی به بررسی نقش فناوری‌های نوین شامل اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، کلان‌داده و سامانه‌های اطلاعات مکانی در ارتقای تاب‌آوری شهری و کاهش مخاطرات محیطی می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که استقرار یک سامانه یکپارچه پایش و فرماندهی هوشمند شهری می‌تواند فرآیند مدیریت بحران را از رویکرد واکنشی به رویکرد پیش‌نگر و پیشگیرانه تغییر داده و زمان واکنش، تلفات انسانی و خسارات اقتصادی را به‌طور معناداری کاهش دهد. این تحول، ضمن افزایش اعتماد عمومی به مدیریت شهری، نقش مؤثری در تقویت امنیت ملی و پایداری شهری ایفا می‌کند. یافته‌های پژوهش بر ضرورت سرمایه‌گذاری راهبردی در زیرساخت‌های هوشمند شهری به‌عنوان یکی از ارکان امنیت ملی نوین تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| تاب‌آوری شهری، امنیت ملی، مخاطرات محیطی، حکمرانی هوشمند شهری، هوش مصنوعی در مدیریت بحران، اینترنت اشیا (IoT) |
| وضعیت: پذیرفته شده |
