مروری بر تغییرات اقلیمی و بروز تنش‌ها
کد مقاله : 1325-NERS
نویسندگان
ساناز صانع *1، علیرضا کرباسی2، سارا بزرگ چنانی1
1دانشجوی کارشناسی ارشد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
چکیده مقاله
تغییرات اقلیمی در دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین عوامل تشدید فشارهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است و در بسیاری از مناطق جهان، زمینه بروز و تشدید تنش‌های محلی و منطقه‌ای را فراهم کرده است. هدف این پژوهش، بررسی و تبیین مسیرهای اصلی اثرگذاری تغییرات اقلیمی بر بروز تنش‌های اجتماعی با تأکید بر شرایط ایران است. بدین منظور، از روش مرور توصیفی–تحلیلی ادبیات علمی استفاده شد. در گام نخست، مطالعات بین‌المللی مرتبط با پیامدهای اجتماعی تغییرات اقلیمی بررسی گردید و در گام دوم، پژوهش‌های داخلی درباره بحران آب، مهاجرت و تعارضات محلی در ایران مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی از طریق کاهش منابع آب و زمین، اختلال در معیشت کشاورزی، افت امنیت غذایی، افزایش مهاجرت و تضعیف ظرفیت نهادی، می‌تواند احتمال بروز تنش‌ها و ناپایداری‌های اجتماعی را افزایش دهد. همچنین یافته‌ها حاکی از آن است که وجود تنش‌ها و درگیری‌های اجتماعی، خود مانعی برای اجرای سیاست‌های سازگاری اقلیمی بوده و چرخه‌ای از آسیب‌پذیری ایجاد می‌کند. بر اساس نتایج، چهار مسیر اصلی اثرگذاری تغییرات اقلیمی بر تنش‌ها شناسایی شد که می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری پیشگیرانه و تقویت تاب‌آوری اجتماعی در ایران باشد.
کلیدواژه ها
مهاجرت، منابع، سازگاری
وضعیت: پذیرفته شده