چارچوب یکپارچه پایش مخاطرات محیطی ناشی از تغییر اقلیم برای امنیت ملی با استفاده از فناوری‌های RS و GIS
کد مقاله : 1322-NERS
نویسندگان
محمد رضا رفیقی *1، علی رفیقی2، سعید قاسمی زاده3
1هیئت علمی وابسته دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)
2دانشیار دانشکده مهندسی چوب و کاغذ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد،اصفهان
چکیده مقاله
تغییر اقلیم به‌عنوان یک تهدید زنجیره‌ای و چندلایه، اثرات مخاطرات محیطی را تشدید و تکرار کرده و امنیت ملی کشورها را در ابعاد مختلف به چالش می‌کشد. هدف این مقاله، ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه برای پایش، تحلیل و اولویت‌بندی این تهدیدات با استفاده از قابلیت‌های منحصربه‌فرد فناوری‌های سنجش‌ازدور (RS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) است. چارچوب پیشنهادی در پنج گام روش مند طراحی شده است: شناسایی مخاطرات کلان، تعریف شاخص‌های پایش کمی مبتنی بر داده‌های ماهواره‌ای، تلفیق لایه‌های اطلاعاتی و تولید نقشه‌های خطرپذیری، تحلیل همپوشانی امنیتی با لایه‌های حساس و نهایتاً تولید خروجی‌های راهبردی. این مقاله استدلال می‌کند که به‌کارگیری این چارچوب می‌تواند گامی اساسی در تبدیل تهدیدات محیطی به آگاهی راهبردی، ایجاد زبان مشترک بین جامعه علمی و نهادهای امنیتی و طراحی اقدام‌های پیش‌دستانه و تطابقی مؤثر باشد. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنای علمی معتبری برای برنامه‌ریزی در سطح کلان و تدوین سند راهبردی مقابله با مخاطرات محیطی تحت تأثیر تغییر اقلیم در کشور قرار گیرد.
کلیدواژه ها
پایش مخاطرات محیطی، تغییر اقلیم، امنیت ملی، سنجش‌ازدور ، سیستم اطلاعات جغرافیایی
وضعیت: پذیرفته شده