کنترل کیفیت به‌عنوان ابزار پیشگیری از مخاطرات محیطی و ریسک‌های زیرساختی
کد مقاله : 1304-NERS
نویسندگان
صابر شعبانی *، بهزاد نادعلی پور، مرتضی نجفی، آیت بیرانوند
قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) – هلدینگ تخصصی نیرو – موسسه ایستاب
چکیده مقاله
پروژه‌های عمرانی و زیرساختی به‌طور ذاتی در معرض مخاطرات محیطی متعددی نظیر ناپایداری زمین، آلودگی منابع آب، شرایط نامساعد اقلیمی و پیامدهای زیست‌محیطی ناشی از اجرای نامناسب قرار دارند. تجربه پروژه‌های بزرگ نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از این مخاطرات، نه صرفاً ناشی از ماهیت محیطی پروژه، بلکه حاصل ضعف در فرآیندهای کنترل کیفیت در مراحل مختلف طراحی، اجرا و نظارت است. در چنین شرایطی، کنترل کیفیت می‌تواند به‌عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای پیشگیرانه در کاهش مخاطرات محیطی و ریسک‌های زیرساختی ایفای نقش کند. هدف این پژوهش بررسی نقش کنترل کیفیت در پیشگیری و کاهش مخاطرات محیطی پروژه‌های عمرانی است. در این مقاله، با رویکردی تحلیلی–کاربردی، ارتباط میان ضعف‌های کنترل کیفیت و بروز مخاطرات محیطی تبیین شده و نقش استقرار نظام‌های کنترل کیفیت مؤثر در کاهش ریسک‌های اجرایی، زیست‌محیطی و زیرساختی مورد بررسی قرار می‌گیرد. تمرکز اصلی بر این موضوع است که چگونه کنترل کیفیت می‌تواند از طریق تضمین انطباق با مشخصات فنی، استانداردها و الزامات اجرایی، از شکل‌گیری خسارات محیطی و پیامدهای ثانویه آن جلوگیری کند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که کنترل کیفیت، فراتر از یک فعالیت نظارتی، یک ابزار راهبردی در مدیریت ریسک پروژه‌های عمرانی محسوب می‌شود و می‌تواند نقش مهمی در افزایش ایمنی محیطی، کاهش دوباره‌کاری‌ها و ارتقای پایداری زیرساخت‌ها ایفا کند. بر این اساس، تقویت جایگاه کنترل کیفیت در ساختار مدیریتی پروژه‌ها، یکی از الزامات اساسی برای کاهش مخاطرات محیطی و بهبود عملکرد پروژه‌های عمرانی به‌شمار می‌رود.
کلیدواژه ها
کنترل کیفیت، مخاطرات محیطی، ریسک زیرساختی، پروژه‌های عمرانی، مدیریت ریسک، پایداری
وضعیت: پذیرفته شده