طراحی مدل فضایی-تصمیم‌یار تاب‌آوری اقلیمی شهر سمنان با تلفیق داده‌های سنجش‌ازدور و GIS
کد مقاله : 1287-NERS
نویسندگان
حمزه بهروزی1، سعید کامیابی *2، محمدرضا زندمقدم3
1دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان، سمنان ، ایران
2استادگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان، سمنان ، ایران
3دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان ،سمنان ، ایران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، طراحی یک مدل فضایی–تصمیم‌یار برای ارزیابی تاب‌آوری اقلیمی شهر سمنان در برابر مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیم است. در این راستا، از ترکیب داده‌های اقلیمی بلندمدت، تصاویر سنجش‌ازدور (لندست و سنتینل) و تحلیل‌های مکانی مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بهره گرفته شد. شاخص‌های مؤثر بر تاب‌آوری شهری با استفاده از رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره AHP) و (TOPSIS وزن‌دهی و تلفیق گردیدند و سپس پهنه‌های آسیب‌پذیر با تحلیل همپوشانی مکانی و مدل‌سازی فضایی مشخص شدند. نتایج نشان داد بخش‌های شمالی و میانی شهر، به‌ویژه نواحی پر تراکم و کم‌پوشش گیاهی، دارای پایین‌ترین سطح تاب‌آوری اقلیمی‌اند؛ در حالی که مناطق جنوبی و جنوب‌شرقی، به‌دلیل برخورداری از ساختار فضایی منظم‌تر و دسترسی به فضاهای باز، از تاب‌آوری بالاتری برخوردارند. مدل طراحی‌شده توانست شاخص‌های اقلیمی، کالبدی و محیطی را به شکل منسجم تلفیق کرده و پهنه‌های بحرانی را با دقت مناسب اولویت‌بندی کند. کاربرد نتایج برای ارتقای برنامه‌ریزی شهری تاب‌آور،‌ مدیریت کاربری زمین و تصمیم‌گیری‌های کلان زیست‌اقلیمی در سمنان توصیه می‌شود. محدودیت اصلی پژوهش، کمبود داده‌های با وضوح بالا و عدم پوشش کامل شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی است که پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده مورد توجه قرار گیرد
کلیدواژه ها
تاب‌آوری اقلیمی،مدل فضایی–تصمیم‌یار،سنجش‌ازدور،سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)،شهر سمنان
وضعیت: پذیرفته شده