| تحلیل حقوقی مخاطرات زیست محیطی فناوری هسته ای در پرتو امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر الزامات حقوق بین الملل Legal analysis of the environmental risks of nuclear technology in light of the national security of the Islamic Republic of Ira |
| کد مقاله : 1286-NERS |
| نویسندگان |
|
رضا قلی زاده احمدآبادی * مدرس دانشگاه |
| چکیده مقاله |
| فناوری‌های فیزیک هسته‌ای، در کنار کارکردهای صلح‌آمیز و توسعه‌محور، در صورت فقدان چارچوب‌های حقوقی مؤثر و نظارت بین‌المللی مناسب، می‌توانند زمینه‌ساز بروز فجایع زیست‌محیطی گسترده و غیرقابل جبران شوند. چنین فجایعی، علاوه بر تهدید سلامت انسان و محیط‌زیست، پیامدهای عمیقی برای امنیت ملی، امنیت محیطی و تاب‌آوری امنیتی دولت‌ها به همراه دارند. از این‌رو، پیشگیری از مخاطرات زیست‌محیطی ناشی از فعالیت‌های هسته‌ای، به‌عنوان یکی از ابعاد نوین امنیت در نظام بین‌الملل، نیازمند بررسی دقیق نقش حقوق بین‌الملل است. این مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، به تبیین جایگاه حقوق بین‌الملل در پیشگیری از فجایع زیست‌محیطی مرتبط با فناوری‌های فیزیک هسته‌ای می‌پردازد و تلاش می‌کند نشان دهد که اصول و قواعد حقوق بین‌الملل، از جمله اصل پیشگیری، اصل احتیاط، تعهد به همکاری بین‌المللی و مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، چگونه می‌توانند به کاهش مخاطرات محیطی و ارتقای تاب‌آوری امنیتی کمک کنند. در این راستا، رژیم حقوقی حاکم بر ایمنی هسته‌ای، اسناد و کنوانسیون‌های بین‌المللی مرتبط و نقش نهادهای تخصصی بین‌المللی مورد بررسی قرار می‌گیرد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که تقویت اجرای تعهدات حقوق بین‌الملل در حوزه فعالیت‌های هسته‌ای، نه‌تنها از بروز فجایع زیست‌محیطی پیشگیری می‌کند، بلکه با کاهش تهدیدات فراملی و افزایش اعتماد متقابل، نقش مهمی در تحکیم امنیت و تاب‌آوری امنیتی دولت‌ها ایفا می‌نماید. |
| کلیدواژه ها |
| حقوق بین‌الملل، فیزیک هسته‌ای، زیست‌محیطی، مخاطرات محیطی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
