| شناسایی و اولویت بندی پیشران های زیست محیطی موثر در تاب آوری جوامع در مقابله با سیل |
| کد مقاله : 1277-NERS |
| نویسندگان |
|
حسین کاردان یامچی *1، محمدحسن احرام پوش2، قادر غنی زاده3، سید مرتضی حسینی شکوه4، محمدتقی قانعیان2 1مرکز تحقیقات بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) 2مرکـز تحقیقـات علـوم و فنـاوری هـای محیـط زیسـت، دانشـکده بهداشـت، دانشـگاه علـوم پزشـکی شـهید صدوقـی یزد 3گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشـکده بهداشـت، دانشـگاه علـوم پزشـکی بقیه الله(عج) 4گروه اقتصاد سلامت، دانشـکده بهداشـت، دانشـگاه علـوم پزشـکی بقیه الله(عج) |
| چکیده مقاله |
| زمینه و هدف: ایران از جمله کشورهایی است که آسیب پذیری زیادی در برابر سیلاب دارد. پیشران های زیست محیطی می توانند در فازهای مختلف چرخه مدیریت سیلاب خصوصا فاز کاهش و پیشگیری، نقش مهمی را ایفا کنند. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی پیشران های زیست محیطی موثر بر تاب آوری جوامع در سیل انجام گرفت. روش بررسی: این مطالعه از نوع مطالعه ترکیبی(کیفی و کمی) است. روش جمع‌آوری اطلاعات در مرحله کیفی با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفت. عناوین بدست آمده با استفاده از مقیاس پاسخ درجه ای لیکرت، رتبه بندی و کمیت پذیر شدند. جهت دستیابی به میزان اتفاق نظر قوی میان اعضای پانل، از آماره ناپارامتریک ضریب هماهنگی کندال استفاده شد. انتخاب افراد برای مصاحبه، از روش نمونه گیری هدفمند غیرتصادفی با حداکثر تنوع استفاده شد. تعداد این افراد برای این مطالعه 15 نفر بود. مرحله دوم مطالعه کمی بوده و با استفاده از نرم افزار Expert Choice نسبت به اولویت بندی فاکتورهای زیست محیطی موثر اقدام کردیم. یافته ها: در فاز اول مطالعه، هفده زیرمعیار در زیرمجموعه سه پیشران زیست محیطی آب، هوا و خاک شناسایی شد. نتایج مطالعه نشان داد که وزن حوزه خاک، آب و هوا به ترتیب 48/0 ، 44/0 و 074/0 می باشد. نرخ ناسازگاری بدست آمده (00001/0CR=) / (01/0 CR≤)، نشان داد اولویت های حاصل از مقایسات زوجی قابل اعتماد و سازگاری مقایسات زوجی محاسبه شده، مورد تایید می باشد. زیرمعیارهای مدیریت جامع حوضه های آبریز، توپوگرافی منطقه و تغییرات اقلیم به ترتیب با وزن 48/0، 25/0 و 27/0 بالاترین اولویت و رتبه را در بین دیگر زیرمعیارها به خودشان اختصاص دادند. بحث و نتیجه گیری: جوامع بدون توجه به عوامل موثر در تاب آوری در مقابله با سیلاب، نمی توانند در مسیر توسعه پایدار قرار گیرند. مدیران سازمان های مرتبط می بایست با تمرکز بر این عوامل و تدوین سیاست های پیشگیرانه در حوزه های مدیریت جامع حوضه های آبریز، توپوگرافی منطقه و تغییرات اقلیم، برنامه های اصولی و هوشمندانه را اجرا کرده و نقش سیاستگذاری خود را ایفا نمایند. |
| کلیدواژه ها |
| پیشران های زیست محیطی، جوامع، تاب آوری، سیل |
| وضعیت: پذیرفته شده |
