| امربه‌معروف و نهی از منکر به‌مثابه سازوکار پیشگیری از مخاطرات انسانی و تقویت امنیت اجتماعی با تأکید بر قرآن کریم و روان‌شناسی اجتماعی |
| کد مقاله : 1273-NERS |
| نویسندگان |
|
سمیه اربابی *1، مهدی هادی2 1علوم تربیتی، کارشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 2دکتری رشته روان‌شناسی موسسۀ امام خمینی (ره)، هیئت‌علمی موسسه اخلاق و تربیت |
| چکیده مقاله |
| مخاطرات انسانی و اجتماعی، از جمله تضعیف هنجارهای اخلاقی، گسترش ناهنجاری‌های رفتاری و کاهش کنترل اجتماعی غیررسمی، از مهم‌ترین تهدیدات امنیت اجتماعی و امنیت نرم در جوامع معاصر به‌شمار می‌روند. در این میان، امربه‌معروف و نهی از منکر به‌عنوان یک سازوکار بومیِ دینی، نقش مهمی در پیشگیری از این مخاطرات و تقویت نظم، همبستگی و امنیت اجتماعی ایفا می‌کند. بااین‌حال، ناکارآمدی برخی شیوه‌های سنتی اجرای این فریضه، موجب کاهش اثربخشی آن در مواجهه با چالش‌های نوپدید اجتماعی شده است. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی و با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا، بایسته‌های اجرای مؤثر امربه‌معروف و نهی از منکر را از منظر قرآن کریم و روان‌شناسی اجتماعی بررسی کرده و کارکردهای آن را در پیشگیری از مخاطرات انسانی و تقویت امنیت اجتماعی تبیین می‌کند. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای شامل منابع قرآنی، تفسیری و آثار علمی حوزه روان‌شناسی اجتماعی گردآوری و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مفاهیمی همچون متقاعدسازی، نفوذ اجتماعی، کنترل اجتماعی غیررسمی، همرنگی اجتماعی، جریان‌سازی فرهنگی و کار گروهی، با منطق قرآنی امربه‌معروف و نهی از منکر هم‌راستا بوده و می‌توانند در کاهش ناهنجاری‌ها، افزایش تاب‌آوری فرهنگی و ارتقای امنیت اجتماعی نقش‌آفرین باشند. نتایج این مطالعه تأکید می‌کند که تلفیق هوشمندانه آموزه‌های دینی با اصول علمی روان‌شناسی اجتماعی، می‌تواند امربه‌معروف و نهی از منکر را به ابزاری کارآمد در مدیریت مخاطرات انسانی و تقویت امنیت اجتماعی در جامعه اسلامی تبدیل کند. |
| کلیدواژه ها |
| مخاطرات انسانی و اجتماعی، امنیت اجتماعی، امنیت نرم، امربه‌معروف و نهی از منکر، نفوذ اجتماعی، کنترل اجتماعی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
