تحلیل نقش عوامل ژئوپلیتیکی در توسعه نیافتگی منطقه جنوب شرق ایران: مطالعه موردی استان سیستان و بلوچستان
کد مقاله : 1271-NERS
نویسندگان
محمد حسین مالک تومتری *1، حمید رضا کرمانی2
1مرکز آموزش پشتیبانی شهید فضل الله امانی، نزاجا، ایران
2مرکز آموزش زرهی شیراز نزاجا ارتش
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تحلیل عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر توسعه نیافتگی منطقه جنوب شرق ایران با تمرکز بر استان سیستان و بلوچستان انجام شده است. مطالعه حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است که با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای و بررسی نظام‌مند اسناد، مقالات و آمارهای رسمی به تجزیه و تحلیل داده‌ها پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که عوامل ژئوپلیتیکی از جمله مرزهای طولانی و ناامن، همجواری با کشورهای بحران‌زده افغانستان و پاکستان، اختلافات تاریخی بر سر منابع آبی به ویژه رودخانه هیرمند، قاچاق بین‌المللی و کمبود زیرساخت‌های حیاتی، نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه نیافتگی این منطقه داشته‌اند. به طور مشخص، این عوامل موجب محدودیت در سرمایه‌گذاری، اختلال در ارتباطات تجاری، گسترش اقتصاد غیررسمی و مهاجرت نخبگان شده است. پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل SWOT به ارائه راهکارهای راهبردی از جمله تدوین استراتژی توسعه مرزمحور، بهره‌گیری از پتانسیل‌های بندر چابهار، تقویت دیپلماسی آبی و امنیتی با همسایگان و ایجاد کریدورهای امن ترانزیتی پرداخته است. نتایج این مطالعه می‌تواند زمینه‌ساز اتخاذ سیاست‌های مناسب برای کاهش محرومیت و تقویت امنیت پایدار در این منطقه استراتژیک باشد.
کلیدواژه ها
ژئوپلیتیک، توسعه منطقه‌ای، امنیت پایدار، سیستان و بلوچستان، توسعه نیافتگی.
وضعیت: پذیرفته شده