| بهترین راهبردهای مدیریت حریق در بستر مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی با استفاده از تاپسیس و انتروپی شانون |
| کد مقاله : 1268-NERS |
| نویسندگان |
|
علی امیدی *1، مطلب قدرتی2، ایرج حسن زاد ناورودی3 1دانشگاه گیلان دانشکده منابع طبیعی صومعه سرا گروه جنگلداری ;کارشناس اداره کل منابع طبیعی استان گیلان 2کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گیلان 3استاد دانشگاه گیلان |
| چکیده مقاله |
| آتش‌سوزی جنگلها یکی از اصلی‌ترین تهدیدات برای پایداری جنگلهای ارزشمند هیرکانی است. این پژوهش با هدف انتخاب راهبردهای کلیدی برای مدیریت حریق جنگلها در بستر مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی انجام شد. بدنبال نتایج پژوهش قبلی، در این تحقیق توصیفی-پیمایشی، ۴۶ راهبرد مدیریتی در چهار گروه تهاجمی (SO)، محافظه‌کارانه (WO)، رقابتی (ST) و تدافعی (WT) توسط ۱۰ نفر، از مدیران و کارشناسان تیم دلفی متخصص و مجرب در زمینه مدیریت حریق جنگلها، با 8 معیار کلیدی مدیریت پایدار جنگل، سه معیار بسترساز حریق و سه معیار هزینه، فایده و قابلیت اجرا از طریق پرسشنامه با طیف لیکرت هفت درجه، براساس میزان ارتباط گزینه‌ها با معیارها ارزیابی شدند. برای وزن‌دهی معیارها از روش انتروپی شانون و برای رتبه‌بندی نهایی راهبردها از تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره تاپسیس (TOPSIS) استفاده شد. نتایج انتروپی شانون نشان داد که معیارهای حفظ و توسعه مساحت و یکپارچگی پوشش جنگلی و نقش معیشتی جنگلها با وزن (0.0732) بیشترین اهمیت را دارند. نتایج رتبه‌بندی تاپسیس مشخص کرد که راهبردهای زمان ممنوعه حریق در مواقع بحرانی، مشارکت جوامع محلی در پیشگیری، آموزش خانوارهای جنگل‌نشین، تامین اعتبارات، دیدبانی جوامع محلی، آموزش عمومی، بروزرسانی طرح مدیریت حریق، تجهیز جوامع محلی، نهالکاری جنگلهای درگیر حریق متصل به روستاها، ممنوعیت جنگلهای سوخته برای واگذاری و کاهش مواد سوختنی جنگلها دارای امتیاز بیشتر هستند. این یافته‌ها خصوصا بکارگیری 20 استراتژی برتر، یک نقشه راه علمی و عملی برای مدیران منابع طبیعی جهت تخصیص بهینه منابع و اجرای مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه و کنترلی ارائه می‌دهد و بر اهمیت تلفیق راهکارهای قانونی-نظارتی با مشارکت جوامع محلی تأکید می‌کند. |
| کلیدواژه ها |
| آنتروپی شانون، TOPSIS، جنگلهای هیرکانی، مدیریت آتش‌سوزی جنگل، مدیریت پایدار جنگل |
| وضعیت: پذیرفته شده |
