ارزیابی مکانی قابلیت استحصال آب باران در شهر تهران بر اساس سال 2025 میلادی

کد مقاله : 1264-NERS

نویسندگان

مهدی شجاعی *

چکیده مقاله

رشد شتابان شهری و جایگزینی سطوح نفوذ پذیر طبیعی با سطوح نفوذ ناپذیر، چرخه آب‌شناسی کلان‌شهر تهران را به شدت تحت تأثیر قرار داده و منجر به افزایش رواناب سطحی و کاهش تغذیه آب‌های زیرزمینی شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی مکانی قابلیت استحصال آب باران در ۲۲ منطقه شهرداری تهران، به عنوان راهکاری برای مدیریت پایدار آب شهری، انجام پذیرفته است. در این راستا، با استفاده از پردازش ابری و بر مبنای داده‌های سال ۲۰۲۵، روش‌شناسی پژوهش پیاده‌سازی شد. نقشه درصد نفوذ ناپذیری سطوح با تلفیق داده‌های کاربری اراضی (ESA WorldCover) و شاخص‌های طیفی NDVI و MNDWI از تصاویر ماهواره‌ای Sentinel-2 ایجاد گردید. این نقشه سپس با نقشه مجموع بارش سالانه حاصل از داده‌های بازتحلیل ERA5-Land تلفیق و حجم آب قابل استحصال به صورت پیکسلی مدل‌سازی شد. نتایج نشان داد که توزیع فضایی استعداد رواناب بیش از آنکه تابع شیب تغییرات بارش باشد، از الگوی توسعه کالبدی و درصد نفوذ ناپذیری تبعیت می‌کند. بر این اساس، مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی شهر به عنوان کانون‌های اصلی تولید رواناب شناسایی شدند. نقشه‌های تولید شده در این مطالعه، یک ابزار پشتیبان تصمیم‌گیری مکانی (SDSS) کارآمد برای مدیران شهری فراهم می‌آورد تا بتوانند مناطق دارای اولویت را برای اجرای طرح‌های مدیریت پایدار آب، مانند روش‌های توسعه کم‌اثر (LID) شناسایی و برنامه‌ریزی نمایند.

کلیدواژه ها

استحصال آب باران، رواناب شهری، سنجش از دور، سطوح نفوذ ناپذیر، تهران

وضعیت: پذیرفته شده