| نقش ایمنی سدها در امنیت ملی با تأکید بر مخاطرات محیطی سیلاب‌های پایین‌دست |
| کد مقاله : 1260-NERS |
| نویسندگان |
|
ایمان رفعتی نیا *، بهزاد نادعلی، مرتضی نجفی، آیت بیرانوند قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) – هلدینگ تخصصی نیرو – موسسه ایستاب |
| چکیده مقاله |
| سدها به‌عنوان زیرساخت‌های حیاتی مدیریت منابع آب، نقشی فراتر از کارکردهای فنی در کنترل سیلاب و تأمین آب ایفا می‌کنند و به‌طور مستقیم با ابعاد مختلف امنیت ملی در ارتباط هستند. بروز مخاطرات محیطی نظیر سیلاب‌های پایین‌دست ناشی از ناکارآمدی یا شکست سدها می‌تواند پیامدهایی گسترده در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی ایجاد کرده و ثبات مناطق پایین‌دست را با تهدید مواجه سازد. از این رو، ایمنی سدها را می‌توان یکی از مؤلفه‌های کلیدی امنیت ملی در کشورهای متکی بر زیرساخت‌های آبی دانست. هدف این پژوهش تبیین نقش ایمنی سدها در امنیت ملی با تمرکز بر مخاطرات محیطی سیلاب‌های پایین‌دست است. در این مقاله، با رویکردی تحلیلی و مفهومی، پیوند میان ایمنی سد، تشدید یا کنترل سیلاب‌های پایین‌دست و پیامدهای سیستماتیک آن بر زیرساخت‌های حیاتی، جمعیت و پایداری منطقه‌ای بررسی می‌شود. تمرکز اصلی بر این نکته است که چگونه مخاطرات محیطی ناشی از عملکرد نامطلوب سدها می‌تواند از سطح یک بحران محلی فراتر رفته و به چالشی در مقیاس ملی تبدیل شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ارزیابی ایمنی سدها بدون توجه به پیامدهای پایین‌دست و ابعاد امنیتی مخاطرات محیطی، تصویری ناقص از ریسک واقعی ارائه می‌دهد. بر این اساس، ادغام تحلیل ایمنی سدها با ملاحظات امنیت ملی و مدیریت مخاطرات محیطی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در برنامه‌ریزی و حکمرانی پایدار منابع آب محسوب می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| ایمنی سد، امنیت ملی، مخاطرات محیطی، سیلاب پایین‌دست، زیرساخت‌های حیاتی، مدیریت ریسک |
| وضعیت: پذیرفته شده |
