| نقش رسوب‌گذاری مخزن در تشدید مخاطرات سیلاب پایین‌دست سدها تحت تغییر اقلیم |
| کد مقاله : 1259-NERS |
| نویسندگان |
|
ایمان رفعتی نیا *، بهزاد نادعلی پور، مرتضی نجفی، آیت بیرانوند قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) – هلدینگ تخصصی نیرو – موسسه ایستاب |
| چکیده مقاله |
| رسوب‌گذاری مخازن سدها یکی از مهم‌ترین چالش‌های بلندمدت در بهره‌برداری از زیرساخت‌های آبی محسوب می‌شود که می‌تواند کارایی سدها در کنترل سیلاب را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. کاهش حجم مفید مخزن ناشی از تجمع رسوبات، به‌ویژه در شرایط تغییر اقلیم و افزایش فراوانی سیلاب‌های حدی، می‌تواند منجر به تشدید مخاطرات سیلاب در مناطق پایین‌دست سدها شود. این مسئله نه‌تنها ایمنی سازه‌ای سد، بلکه امنیت محیطی و اجتماعی مناطق پایین‌دست را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این پژوهش بررسی نقش رسوب‌گذاری مخزن در تشدید مخاطرات سیلاب پایین‌دست سدها در چارچوب تغییر اقلیم است. در این مطالعه، اثر کاهش ظرفیت مخزن بر توان تعدیل سیلاب، افزایش احتمال عبور دبی‌های بحرانی و گسترش پیامدهای پایین‌دست مورد تحلیل قرار می‌گیرد. رویکرد پژوهش مبتنی بر تحلیل مفهومی مخاطرات و تبیین پیوند میان فرآیندهای رسوب‌گذاری، تغییر اقلیم و ریسک سیلاب است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که نادیده‌گرفتن اثرات رسوب‌گذاری در ارزیابی‌های سیلاب و ایمنی سدها می‌تواند به کم‌برآورد مخاطرات محیطی منجر شود. بر این اساس، لحاظ هم‌زمان رسوب‌گذاری مخزن و سناریوهای اقلیمی آینده، برای مدیریت پایدار سدها و کاهش مخاطرات سیلاب پایین‌دست ضروری است. |
| کلیدواژه ها |
| رسوب‌گذاری مخزن، مخاطرات سیلاب، سد، تغییر اقلیم، پایین‌دست سد، مدیریت ریسک |
| وضعیت: پذیرفته شده |
