| نقش آبشستگی سازه‌های هیدرولیکی سدها در کاهش تاب‌آوری ایمنی تحت سیلاب‌های حدی |
| کد مقاله : 1258-NERS |
| نویسندگان |
|
ایمان رفعتی نیا *، بهزاد نادعلی، مرتضی نجفی، آیت بیرانوند قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) – هلدینگ تخصصی نیرو – موسسه ایستاب |
| چکیده مقاله |
| آبشستگی پیرامون سازه‌های هیدرولیکی سدها یکی از مکانیسم‌های اصلی تشدید مخاطرات محیطی در هنگام وقوع سیلاب‌های حدی به‌شمار می‌رود که می‌تواند به‌صورت تدریجی یا ناگهانی ایمنی سد را تحت تأثیر قرار دهد. در سال‌های اخیر، افزایش شدت و فراوانی سیلاب‌های حدی در اثر تغییر اقلیم، احتمال وقوع شرایط بحرانی آبشستگی در نواحی حساسی نظیر پایاب سد، سرریزها و سازه‌های استهلاک انرژی را افزایش داده و تاب‌آوری ایمنی سدها را با چالش جدی مواجه کرده است. آبشستگی نه‌تنها یک پدیده موضعی هیدرولیکی، بلکه عاملی کلیدی در آغاز زنجیره خرابی، کاهش عملکرد ایمن سازه و تشدید پیامدهای پایین‌دست محسوب می‌شود. هدف این پژوهش، بررسی نقش آبشستگی سازه‌های هیدرولیکی سدها در چارچوب مخاطرات محیطی و تحلیل اثر آن بر تاب‌آوری ایمنی سد تحت سیلاب‌های حدی است. در این مطالعه، آبشستگی به‌عنوان یک مؤلفه مخاطره‌زا در سامانه ایمنی سد مورد تحلیل قرار گرفته و پیوند آن با کاهش سطح تاب‌آوری سازه‌ای و افزایش ریسک خرابی بررسی می‌شود. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای بهبود ارزیابی مخاطرات محیطی سدها، اولویت‌بندی اقدامات بهسازی و ارتقای تاب‌آوری ایمنی زیرساخت‌های آبی در شرایط اقلیم متغیر آینده فراهم آورد. |
| کلیدواژه ها |
| آبشستگی، مخاطرات محیطی، تاب‌آوری، سیلاب‌های حدی، سازه‌های هیدرولیکی، ایمنی سد |
| وضعیت: پذیرفته شده |
