بهینه‌سازی بهره‌برداری مخزن سد برای کاهش ریسک سیلاب پایین‌دست تحت عدم‌قطعیت اقلیمی
کد مقاله : 1256-NERS
نویسندگان
ایمان رفعتی نیا *، بهزاد نادعلی پور، مرتضی نجفی، آیت بیرانوند
قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) – هلدینگ تخصصی نیرو – موسسه ایستاب
چکیده مقاله
افزایش شدت و فراوانی سیلاب‌ها در دهه‌های اخیر، نقش بهره‌برداری مخازن سدها را به‌عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای کاهش ریسک سیلاب پایین‌دست برجسته کرده است. در شرایط تغییر اقلیم، اتکای صرف به منحنی‌های بهره‌برداری سنتی مبتنی بر داده‌های تاریخی، می‌تواند منجر به افزایش احتمال سرریز و تشدید پیامدهای سیلاب شود. هدف این پژوهش، ارائه یک چارچوب بهینه‌سازی بهره‌برداری مخزن سد با رویکرد کاهش ریسک سیلاب پایین‌دست و لحاظ عدم‌قطعیت‌های اقلیمی است. در این چارچوب، سیاست‌های مختلف بهره‌برداری مخزن تحت سناریوهای متنوع هیدرولوژیکی ارزیابی شده و اثر آن‌ها بر دبی‌های اوج خروجی و پیامدهای پایین‌دست تحلیل می‌شود. رویکرد پژوهش مبتنی بر ترکیب تحلیل ریسک و تصمیم‌گیری تحت عدم‌قطعیت بوده و امکان مقایسه گزینه‌های بهره‌برداری از منظر کارایی در کاهش ریسک سیلاب را فراهم می‌سازد. نتایج این مطالعه می‌تواند به بهبود مدیریت مخازن سدها، بازنگری سیاست‌های بهره‌برداری و ارتقای ایمنی مناطق پایین‌دست در شرایط اقلیم متغیر آینده کمک کند.
کلیدواژه ها
بهره‌برداری مخزن، ریسک سیلاب، سرریز سد، عدم‌قطعیت اقلیمی، مدیریت منابع آب، تصمیم‌گیری
وضعیت: پذیرفته شده