بررسی اثرات تغییر اقلیم بر پایداری سازه‌های هیدرولیکی و مدیریت ریسک مخاطرات محیطی
کد مقاله : 1251-NERS
نویسندگان
ایمان رفعتی نیا *، بهزاد نادعلی پور، مرتضی نجفی، آیت بیرانوند
قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) – هلدینگ تخصصی نیرو – موسسه ایستاب
چکیده مقاله
تغییر اقلیم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های جهانی قرن حاضر، اثرات گسترده‌ای بر منابع آب و سازه‌های هیدرولیکی بر جای گذاشته است. افزایش دمای متوسط زمین، تغییر الگوهای بارش و شدت یافتن رخدادهای حدی نظیر سیلاب‌ها و خشکسالی‌ها، موجب تشدید مخاطرات محیطی و افزایش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های آبی شده است. سازه‌های هیدرولیکی از جمله سدها، شبکه‌های آبیاری، کانال‌ها و سازه‌های کنترل سیلاب، که نقش کلیدی در مدیریت منابع آب ایفا می‌کنند، بیش از پیش در معرض پیامدهای منفی تغییر اقلیم قرار گرفته‌اند. بسیاری از این سازه‌ها بر اساس داده‌های تاریخی و با فرض ایستایی آماری طراحی شده‌اند، در حالی که شواهد علمی نشان می‌دهد این فرض در شرایط اقلیمی جدید معتبر نیست (IPCC، 2021).
در این مقاله، اثرات تغییر اقلیم بر پایداری سازه‌های هیدرولیکی با تمرکز بر تغییر رژیم جریان، افزایش دبی‌های اوج، تشدید فرسایش و تغییر الگوی رسوب‌گذاری بررسی شده است. روش تحقیق مبتنی بر مرور مطالعات پیشین و تحلیل مفهومی داده‌های اقلیمی و هیدرولوژیکی است. نتایج نشان می‌دهد که نادیده گرفتن عدم‌قطعیت‌های اقلیمی می‌تواند ریسک شکست سازه‌ها و خسارات زیست‌محیطی و اقتصادی را افزایش دهد. در نهایت، بر ضرورت بازنگری در طراحی سازه‌های هیدرولیکی و به‌کارگیری رویکردهای مدیریت ریسک و سازگاری با تغییر اقلیم تأکید می‌شود.
کلیدواژه ها
تغییر اقلیم، مخاطرات محیطی، منابع آب، سازه‌های هیدرولیکی، مدیریت ریسک
وضعیت: پذیرفته شده