| شناسایی مؤلفه‌های کلیدی تهدیدات محیطی-اقتصادی در امنیت ملی ایران |
| کد مقاله : 1244-NERS |
| نویسندگان |
| محمدرضا قربانی عطاآبادی * |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های کلیدی تهدیدات ترکیبی محیطی-اقتصادی علیه امنیت ملی ایران و ارائه چارچوب راهبردی برای تبدیل این چالش‌ها به فرصت‌های تاب‌آور در حکمرانی منابع انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کیفی اکتشافی و با روش تحلیل مضمون نظرات ۱۵ خبره در حوزه‌های امنیت ملی، اقتصاد سیاسی، محیط‌زیست و مدیریت منابع طبیعی اجرا شد. یافته‌ها نشان داد که ساختار تهدید در سه سطح مضامین فراگیر (الگوی حکمرانی ناکارآمد، تخریب سرمایه‌های طبیعی و بی‌ثباتی اقتصادی-اجتماعی)، پنج مضمون سازمان‌دهنده و پانزده مضمون پایه سازمان یافته است. بحران آب، تهدید امنیت غذایی و فشار بر اقتصاد کلان در صدر اولویت‌ها قرار دارند. چارچوب علّی استخراج‌شده حاکی از یک چرخه معیوب است که در آن حکمرانی ناکارآمد به تخریب منابع و سپس به شوک‌های اقتصادی-اجتماعی و در نهایت تهدید امنیت ملی منجر می‌شود. بر اساس تحلیل SWOT، راهبردهای چهارگانه تهاجمی، بازنگری، تدافعی و انطباقی ارائه شد. پژوهش نتیجه می‌گیرد که تاب‌آوری امنیت ملی ایران در گرو اصلاحات نهادی عمیق، گذار به حکمرانی یکپارچه و مشارکتی، و ادغام ملاحظات امنیت محیط‌زیستی در راهبردهای کلان ملی است. |
| کلیدواژه ها |
| تهدیدات ترکیبی محیطی-اقتصادی، امنیت ملی ایران،تحلیل مضمون، حکمرانی منابع، تاب‌آوری ملی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
