تبیین الگوی راهبردی «اقتصادِ کفاف» در پدافند غیرعامل و مدیریت بحران منابع زیستی
کد مقاله : 1241-NERS
نویسندگان
یاسر اسلامی *، سید ابوطالب مدنی
حوزه علمیه قم
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش راهبردی الگوی معیشتی «کفاف» در ارتقای پدافند غیرعامل و مدیریت بحران‌های زیست‌محیطی و با رویکردی انتقادی نسبت به مخاطرات امنیتی ناشی از فرهنگ «اتراف» تدوین شده است. در جهان معاصر، بحران منابع زیستی، به‌ویژه در حوزه‌های آب و امنیت غذایی، از یک چالش محیط‌زیستی صرف فراتر رفته و به مؤلفه‌ای تعیین‌کننده در امنیت ملی و تاب‌آوری تمدنی تبدیل شده است. یافته‌های این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه‌ای و آموزه‌های وحیانی انجام شده، نشان می‌دهد که الگوی مصرف‌گرایانه مدرن که در ادبیات دینی با مفهوم «اتراف» هم‌پوشانی دارد، عامل اصلی تخریب زیرساخت‌های حیاتی و افزایش وابستگی استراتژیک به بیگانگان است. در مقابل، الگوی «اقتصاد کفاف» نه به معنای فقر، بلکه به مثابه یک دکترین دفاعی هوشمند، بر مدیریت بهینه منابع، حفظ ذخایر استراتژیک و قطع وابستگی‌های تهدیدزا تمرکز دارد. این مقاله استدلال می‌کند که گذار از فرهنگ اتراف به فرهنگ کفاف، پیش‌شرط تحقق پدافند زیستی پایدار است و می‌تواند جامعه را در برابر تکانه‌های اقتصادی و تحریم‌های ظالمانه واکسینه نماید.
کلیدواژه ها
اقتصاد کفاف، اتراف، پدافند غیرعامل، امنیت زیستی، مدیریت بحران، سبک زندگی اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده