| واکاوی پارادایم نوین مخاطرات محیطی در بستر تغییر اقلیم: مرور سیستماتیک مکانیسم‌های فیزیکی و مسیرهای انتقال در ریسک‌های مرکب و متوالی |
| کد مقاله : 1232-NERS |
| نویسندگان |
| علیرضا مدنی * |
| چکیده مقاله |
| تغییر اقلیم با دگرگون ساختن پویایی‌های اتمسفری، ماهیت مخاطرات محیطی را از الگوهای منفرد و خطی به سمت رخدادهای پیچیده، مرکب و متوالی سوق داده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین هستی‌شناسی این مخاطرات نوپدید، به روش مرور سیستماتیک و با سنتز یافته‌های کلیدی پژوهش‌های بین‌المللی در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ تدوین شده است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که افزایش همبستگی میان متغیرهای هیدرواقلیمی، منجر به ابطال فرض «ایستایی» در مدل‌های سنتی ارزیابی ریسک گشته و احتمال وقوع رخدادهای «دم‌کلفت» را به طور نمایی افزایش داده است. واکاوی مکانیسم‌های فیزیکی آشکار می‌سازد که بازخوردهای متقابل رطوبت خاک-اتمسفر و تغییر در رفتار جت‌استریم‌ها، محرک‌های اصلی در شکل‌گیری رخدادهای مرکب نظیر خشکسالی‌های توأم با امواج گرمایی هستند. همچنین، این پژوهش با تحلیل مسیرهای انتقال ریسک در سیستم‌های به هم پیوسته، تبیین می‌کند که چگونه شکست‌های زنجیره‌ای در نکسوس «آب-انرژی-غذا» می‌تواند منجر به بحران‌های سیستمیک فراملی گردد. در نهایت، مقاله بر ضرورت گذار از مدیریت بحران واکنشی به سمت «حکمرانی ریسک سیستمیک» و اتخاذ راهکارهای تاب‌آوری انعطاف‌پذیر برای مقابله با عدم قطعیت‌های نوین اقلیمی تاکید می‌ورزد. |
| کلیدواژه ها |
| تغییر اقلیم، مخاطرات مرکب، ریسک‌های متوالی، تاب‌آوری سیستمیک، غیرایستایی، شکست‌های آبشاری. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
