| امنیت روان و امنیت ملی: تعامل ابعاد فردی و جمعی در عصر حاضر |
| کد مقاله : 1205-NERS |
| نویسندگان |
|
خدابخش احمدی * دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) |
| چکیده مقاله |
| تحولات ماهوی تهدیدات در عصر حاضر و گسترش جنگ‌های نرم، شناختی و هیبریدی موجب شده است که مفهوم امنیت از رویکردهای صرفاً سخت‌افزاری فراتر رفته و ابعاد انسانی و روان‌شناختی آن در کانون توجه پژوهش‌های امنیتی قرار گیرد. در این میان، امنیت روانی به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین و درعین‌حال نامحسوس‌ترین لایه‌های امنیت، نقشی تعیین‌کننده در سلامت فردی، انسجام اجتماعی و پایداری امنیت ملی ایفا می‌کند. هدف این مقاله، تبیین مفهومی امنیت روان و بررسی رابطه تعاملی آن با امنیت ملی در چارچوبی بین‌رشته‌ای است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره‌گیری از مرور نظام‌مند منابع نظری و پژوهشی، به تحلیل ابعاد فردی و اجتماعی امنیت روان و پیامدهای آن بر امنیت ملی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که امنیت روانی صرفاً به معنای فقدان اختلالات روانی نیست، بلکه شامل احساس پایدار ایمنی، آرامش، هویت، معنا، امید و توانمندی در مواجهه با تهدیدات است. احساس امنیت روانی، علاوه بر عوامل درونی مانند عزت‌نفس، خودکنترلی و مهارت‌های مقابله‌ای، به‌شدت تحت تأثیر عوامل بیرونی نظیر ثبات اقتصادی، عدالت اجتماعی، اعتماد عمومی، کارآمدی حاکمیت، امنیت سیاسی و سلامت خانواده قرار دارد. نتایج تحلیل حاکی از آن است که تضعیف امنیت روانی اجتماعی می‌تواند پیامدهایی چون کاهش سلامت روان، افت مشارکت اجتماعی و سیاسی، فرسایش سرمایه اجتماعی، افزایش ناهنجاری‌های اجتماعی و در نهایت تضعیف ثبات و امنیت ملی را به دنبال داشته باشد. در مقابل، تقویت امنیت روانی موجب افزایش تاب‌آوری اجتماعی، اعتماد عمومی، انسجام ملی و توان ملی در مواجهه با بحران‌ها و تهدیدات نوین می‌شود. مقاله همچنین نشان می‌دهد که امنیت روانی اجتماعی را می‌توان به‌عنوان شکلی از امنیت عمومی و یکی از مؤلفه‌های اساسی امنیت ملی تلقی کرد که بدون آن، تحقق امنیت پایدار امکان‌پذیر نیست. در پایان، تأکید می‌شود که امنیت روانی به‌مثابه یکی از حقوق اساسی شهروندان و از الزامات حکمرانی امنیت‌محور، نیازمند رصد، پایش و سیاست‌گذاری هدفمند در سطح ملی است و غفلت از آن، جامعه را در برابر جنگ نرم و عملیات شناختی آسیب‌پذیر می‌سازد. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت روانی؛ امنیت ملی؛ احساس امنیت؛ جنگ نرم؛ سرمایه اجتماعی؛ سلامت روان |
| وضعیت: پذیرفته شده |
