ایران در گذرگاه قدرت تحلیلی ژئوپلیتکی از کریدورهای انرژی و پویایی‌های بی ثباتی منطقه ای
کد مقاله : 1200-NERS
نویسندگان
علی رحیمی پور *1، ایمان دهقانی2، مهدی نجاتی پور3
1کارشناس ارشد مدیریت دفاعی و ارشد روابط بین الملل و مدرس دانشگاه ، دانشگاه افسری امام علی (ع)،تهران،ایران
2دانشجوی دکتری آموزش از دور-دانشگاه فارس واحد گلستان
3مهدی نجاتی پور دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس عضو هیّت علمی داخلی دافوس اجا دانشکده علوم اجتماعی
چکیده مقاله
این پژوهش به تحلیل جایگاه راهبردی ایران در میان کریدورهای انرژی منطقه ای و بررسی تأثیر بی ثباتی‌های منطقه ای بر سیاست‌های انرژی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد.هدف اصلی،تبیین نقش دوگانه ایران به‌عنوان محور ترانزیت انرژی و بازیگر مؤثر در موازنه قدرت خاورمیانه در چارچوب مفهوم «کریدور قدرت» است.
پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کیفی انجام شده است.داده‌ها از منابع علمی،گزارش‌های بین‌المللی انرژی و اسناد رسمی گردآوری شده‌اند.تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و برنامه‌ریزی اینده‌نگرانه صورت گرفته است تا مسیرهای احتمالی سیاست انرژی ایران شناسایی شوند.
یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود برخورداری ایران از ظرفیت‌های ژئواکونومیکی قابل‌توجه و موقعیت ژئوپلیتکی راهبردی در تقاطع شبکه‌های انرژی جهانی،این کشور با چالش‌هایی همچون تحریم‌های انرژی،رقابت قدرت‌های منطقه ای و ناامنی‌های ژئوپلیتکی روبه‌رو است.در چارچوب تحلیل اینده‌نگر،سه سناریوی محتمل برای اینده ایران ترسیم شده است : (۱) همکاری و توسعه کریدورها،(۲) محدودیت و تحریم،و (۳) بی ثباتی و تهدیدات امنیتی منطقه ای.هر یک از این سناریوها بیانگر سطوح متفاوتی از قدرت مانور و نفوذ ژئوپلیتکی ایران است.
تداوم نقش ایران به‌عنوان کریدور انرژی و قدرت در منطقه،مستلزم تقویت تاب‌آوری ژئوپلیتکی،تنوع‌بخشی به دیپلماسی انرژی،ارتقای امنیت زیرساخت‌های انرژی و توسعه مشارکت‌های منطقه ای است.تقویت این ابعاد می‌تواند به حفظ و گسترش موقعیت راهبردی ایران در برابر تحولات و نااطمینانی‌های منطقه ای و جهانی کمک کند.
کلیدواژه ها
ایران،گذرگاه قدرت،کریدورهای انرژی،بی ثباتی منطقه ای،ژئوپلیتیک انرژی.
وضعیت: پذیرفته شده