آینده پژوهی پیامدهای انتظامی امنیتی پروژه های سد سازی کشور ترکیه در مناطق شمال غربی کشور
کد مقاله : 1195-NERS
نویسندگان
علیرضا نجفی *، بهروز رشنودی
نظامی
چکیده مقاله
زمینه و هدف: سدسازی‌های گسترده در ترکیه، فراتر از چالش زیست‌محیطی، محرکی استراتژیک در تغییر معادلات امنیتی شمال‌غرب ایران است. این پژوهش با هدف واکاوی پیامدهای امنیتی و انتظامی این اقدامات در قالب سناریوهای آینده در مواجهه با تهدیدات نوظهور ناشی از کاهش حق‌آبه‌های مرزی انجام شده است.
روش تحقیق: این مطالعه با ماهیت آینده‌پژوهانه و روش سناریونویسی شوارتز اجرا شد. داده‌ها از طریق پنل خبرگان و مصاحبه با متخصصان این حوزه گردآوری گردید. فرایند تدوین سناریوها مبتنی بر تحلیل ۱۱ پیشران و دو عدم‌قطعیت حیاتی شامل «شدت کاهش آب» و «سطح همکاری دیپلماتیک» طی ۱۲۰ نفر ساعت کار تخصصی سازماندهی شد.
یافته‌ها: تحلیل تقاطعی پیشران‌ها منجر به ترسیم چهار سناریوی «همکاری پایدار»، «بحران محدود»، «بحران شدید» و «بحران آبی» گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد در سناریوهای بحرانی، امنیت ملی با چالش‌هایی نظیر «تخلیه عمق استراتژیک مرز» ناشی از مهاجرت‌های اجباری و «فعال‌سازی گسل‌های قومی» توسط معاندان روبروست. از منظر انتظامی، این بحران موجب دگردیسی در مأموریت‌های پلیس، افزایش نزاع‌های مسلحانه بر سر تقسیم آب، رشد جرایم مرتبط با بقا نظیر سرقت زیرساخت‌ها و فشار مضاعف بر فراجا جهت مدیریت ناآرامی‌های مدنی با منشأ معیشتی می‌شود.
نتایج: نتایج حاکی از آن است که استمرار سیاست‌های فعلی بالادست، فراجا را از «نظم عمومی عادی» به سمت «مدیریت انتظامی بحران‌مدار» سوق می‌دهد. تقویت دیپلماسی مرزی، هوشمندسازی پایش زیرساخت‌های حیاتی و ارتقای رویکرد پلیس جامعه‌محور جهت مدیریت اقناعی تنش‌ها برای صیانت از پایداری امنیت در شمال‌غرب کشور ضروری است. این اقدامات از تبدیل بحران‌های اقلیمی به چالش‌های حاد امنیتی جلوگیری می‌کند.
کلیدواژه ها
سدسازی ترکیه، منابع آب مرزی، سناریونویسی، بحران آبی، پیامدهای امنیتی- انتظامی
وضعیت: پذیرفته شده