نقش آموزش‌وپرورش در مدیریت مخاطرات محیطی و تاب‌آوری اجتماعی
کد مقاله : 1194-NERS
نویسندگان
سپنتا امینی *
دانشجو معلم متعهد خدمت
چکیده مقاله
آموزش و پرورش به عنوان یکی از نهادهای کلیدی اجتماعی، نقش مؤثری در کاهش خطرپذیری جوامع در برابر مخاطرات محیطی و تقویت تاب‌آوری اجتماعی ایفا می‌کند. با توجه به پراکندگی و محدودیت پژوهش‌های پیشین که عمدتاً بر مهارت‌های خاص یا جنبه‌های جزئی تاب‌آوری تمرکز داشته‌اند و مکانیسم‌های اثرگذاری آموزش را به طور جامع بررسی نکرده‌اند، این پژوهش با هدف طراحی یک چارچوب مفهومی یکپارچه انجام شد. روش تحقیق از نوع سنتز نظری و مرور نظام‌مند منابع علمی معتبر بین‌المللی و داخلی بود. فرآیند شامل جستجوی نظام‌مند، گزینش بر اساس معیارهای شمول و طرد، استخراج و کدگذاری مفاهیم کلیدی و یکپارچه‌سازی آنها در قالب مدل مفهومی سه‌سطحی (خرد، میانی و کلان) انجام شد. یافته‌ها نشان دادند که نظام آموزش و پرورش از طریق سه مسیر اصلی۱) درونی‌سازی ارزش‌ها و مهارت‌ها در سطح فردی، ۲) ایجاد شبکه‌های اعتماد و تعامل در سطح مدرسه و محله، و ۳) نهادی‌سازی و پیوند با سیاست‌ها در سطح کلان توانایی ارتقای سرمایه اجتماعی، اعتماد نهادی و یادگیری جمعی را فراهم می‌آورد. مدل پیشنهادی با ترکیب این سطوح و مکانیسم‌ها، خلأهای پژوهشی موجود را پر می‌کند و چارچوبی برای طراحی برنامه‌های آموزشی، سیاست‌گذاری و ارزیابی تأثیر آموزش بر تاب‌آوری اجتماعی ارائه می‌دهد. محدودیت‌های نظری و روش‌شناختی مدل و پیشنهاداتی برای پژوهش‌های آینده نیز مطرح شده‌اند.
کلیدواژه ها
آم آموزش و پرورش، مدیریت مخاطرات محیطی، تاب‌آوری اجتماعی، مدل مفهومی، سرمایه اجتماعی
وضعیت: پذیرفته شده