ارزیابی بلندمدت تنش سرمایی در تبریز: تحلیل زمانی شاخص‌های دمای محسوس و اتلاف حرارت
کد مقاله : 1178-NERS
نویسندگان
مهدی شجاعی *، علیرضا انتظاری، محمد باعقیده
دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، خراسان رضوی
چکیده مقاله
آسایش حرارتی در اقلیم‌های سرد به شدت تحت تأثیر پدیده سرمایش باد است. این پژوهش با هدف ارزیابی جامع تغییرات بلندمدت تنش سرمایی، به تحلیل داده‌های روزانه هواشناسی تبریز طی یک دوره ۶۳ ساله (۱۹۶۱-۲۰۲۳) می‌پردازد. با استفاده از داده‌های روزانه دمای میانگین و سرعت باد، دو شاخص کلیدی دمای معادل سرمایش باد (WCET) و اتلاف حرارت (Heat Loss) بر پایه مدل‌های معیار NOAA و Siple-Passel محاسبه شدند. تحلیل‌های آماری و بصری شامل بررسی روندها، ناهنجاری‌ها، امواج سرما و تغییرات دهه‌ای با استفاده از زبان برنامه‌نویسی R انجام گرفتند. نتایج به وضوح یک روند گرمایشی معنادار در اقلیم زمستانی تبریز را نشان می‌دهد. شدت، فراوانی و تداوم رویدادهای سرمای فرین در دهه‌های اخیر نسبت به دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ کاهش یافته است. تحلیل ناهنجاری سالانه نشان داد که اکثر سال‌ها از دهه ۱۹۹۰ به بعد، زمستان‌های ملایم‌تری نسبت به میانگین بلندمدت داشته‌اند. همچنین، طولانی‌ترین امواج سرمای ممتد که در گذشته به بیش از ۳۰ روز می‌رسید، در دهه‌های اخیر به طور قابل توجهی کوتاه‌تر شده است. بنابراین اگرچه شدت سرمای فرین کاهش یافته، اما از منظر پدافند غیرعامل، زمستان همچنان یک تهدید بالقوه برای زیرساخت‌های شهری تبریز محسوب می‌شود. یافته‌های این پژوهش، یک مبنای علمی دقیق برای بازنگری در استانداردهای طراحی اقلیمی و تدوین راهبرد‌های سازگاری با تغییرات اقلیمی فراهم می‌کند.
کلیدواژه ها
سرمایش باد، دمای معادل سرمایش باد (WCET)، اتلاف حرارت، تغییرات اقلیمی، پدافند غیر عامل، تبریز
وضعیت: پذیرفته شده