| راهبردهای تاب‌آورسازی امنیت ملی ایران در برابر مخاطرات ژئو‌اقلیمی: تحلیل اثرات کم‌آبی، تغییرات اقلیم و فرونشست بر زیرساخت‌های حیاتی و نظامی کشور |
| کد مقاله : 1168-NERS |
| نویسندگان |
|
ایمان دهقانی *1، محمد حسین البرزی حقیقی2، یونس کاکاوند3 1مدرس 2دانشگاه پیام نور فارس 3دانشگاه افسری امام علی ع |
| چکیده مقاله |
| مخاطرات ژئو‌اقلیمی نظیر کم‌آبی، تغییرات اقلیم و فرونشست زمین به‌عنوان تهدیدات نوظهور و غیرسنتی، نقش فزاینده‌ای در تضعیف زیرساخت‌های حیاتی و نظامی و در نتیجه امنیت ملی کشورها ایفا می‌کنند و جمهوری اسلامی ایران نیز به‌دلیل شرایط اقلیمی خاص و الگوهای ناپایدار بهره‌برداری از منابع، به‌طور ویژه در معرض این مخاطرات قرار دارد؛ ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر تحلیل نظام‌مند اثرات مخاطرات ژئو‌اقلیمی بر زیرساخت‌های حیاتی و نظامی ایران و تبیین راهبردهای تاب‌آورسازی امنیت ملی در برابر این تهدیدات است. پژوهش با رویکرد کیفی–تحلیلی و با استفاده از روش مروری و اسنادی انجام شده و داده‌ها از طریق بررسی اسناد راهبردی امنیت ملی، گزارش‌های رسمی محیط‌زیستی و اقلیمی، و مطالعات علمی داخلی و خارجی گردآوری و با روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مخاطرات ژئو‌اقلیمی در ایران ماهیتی تدریجی، انباشتی و هم‌افزا دارند و از طریق تضعیف پایداری زیرساخت‌های حیاتی و نظامی، پیامدهایی در سطوح عملیاتی، تاکتیکی و راهبردی امنیت ملی ایجاد می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که کم‌آبی ساختاری، تغییرات اقلیمی به‌عنوان ضریب تشدیدکننده و فرونشست زمین با اثرات برگشت‌ناپذیر، بیشترین سطح تهدید را متوجه توان دفاعی و بازدارندگی کشور می‌سازند. نتایج همچنین حاکی از آن است که تقویت تاب‌آوری امنیت ملی از طریق ارتقای پیش‌بینی‌پذیری، سازگاری زیرساخت‌ها، توان جذب شوک و بازیابی سریع، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش آسیب‌پذیری‌ها و تضمین استمرار کارکردهای حیاتی و دفاعی کشور ایفا کند؛ بنابراین، ادغام رویکرد تاب‌آوری در سیاست‌گذاری امنیتی و دفاعی، به‌عنوان یک ضرورت راهبردی، می‌تواند به تقویت پایداری و اقتدار امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با مخاطرات ژئو‌اقلیمی منجر شود. |
| کلیدواژه ها |
| مخاطرات ژئو‌اقلیمی، تاب‌آوری امنیت ملی، زیرساخت‌های حیاتی، کم‌آبی، فرونشست زمین |
| وضعیت: پذیرفته شده |
