فرهنگ مخاطره: واکاوی پیوندهای فرهنگی-حاکمیتی زمینه‌ساز سوانح کار و ترافیک در ایران
کد مقاله : 1164-NERS
نویسندگان
سینا فیروزنیا *
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی
چکیده مقاله
در این پژوهش با هدف واکاوی علل ریشه‌ای نرخ بالای سوانح کار و ترافیک در ایران و تبیین پیوند بین ضعف حاکمیتی و شکل‌گیری فرهنگ مخاطره انجام شد. با به‌کارگیری روش کیفی تحلیل اسناد و داده‌های ثانویه، یافته‌ها نشان داد که غلبه آماری عوامل ظاهراً فردی مانند بی‌احتیاطی (۵۶.۴٪ علل حوادث کار) و خطای انسانی (۷۰-۹۰٪ علل حوادث ترافیک)، در تحلیل نهایی، نمود عینی شکست ساختاری در سه سطح حکمرانی است: ناتوانی در نظارت پیشگیرانه و هوشمند، ضعف در بازدارندگی قضایی و اجرای قانون، و فقدان نظام یکپارچه آموزش و فرهنگ‌سازی. این شکاف حاکمیتی، از طریق مکانیسم‌های عادی‌سازی تخلف و احساس بی‌مجازات‌بودن، به تولید و تقویت “فرهنگ مخاطره” انجامیده و چرخه معیوب سوانح و آسیب‌پذیری اجتماعی را تداوم بخشیده است. نتیجه‌گیری اصلی آن است که درمان این معضل، مستلزم عبور از اقدامات مقطعی و بازطراحی بنیادین نظام حکمرانی ایمنی با محوریت تأسیس یک نهاد متمرکز، مقتدر و پاسخگو (سازمان ملی ایمنی و سلامت) است که قادر به اجرای برنامه‌ای یکپارچه در سطوح نظارت هوشمند، اجرای قاطع قانون و مهندسی فرهنگ ایمنی باشد.
کلیدواژه ها
فرهنگ مخاطره، سوانح کاری، تصادفات رانندگی.
وضعیت: پذیرفته شده