| مدیریت دانش در بحران‌های محیطی سلامت‌محور: تجربه ایران در آلودگی هوا و گردوغبار |
| کد مقاله : 1163-NERS |
| نویسندگان |
|
فرشاد احمدی حداد * مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... عج ، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| بحران‌های زیست‌محیطی با پیامدهای سلامت، مانند آلودگی هوا و طوفان‌های گردوغبار، چالش‌های پایدار بر نظام سلامت ایران ایجاد کرده‌اند. مدیریت دانش به تدریج به‌عنوان عامل کلیدی در ارتقای آمادگی، پاسخ‌دهی موثر و افزایش تاب‌آوری نظام سلامت مطرح شده است. هدف این مطالعه، تلفیق و تحلیل ادبیات موجود درباره نقش مدیریت دانش در بحران‌های محیطی سلامت محور در ایران، با تمرکز بر آلودگی هوا و طوفان‌های گردوغبار است. این پژوهش به‌صورت مروری روایتی و اکتشافی انجام شد و به دنبال (الف) یکپارچه‌سازی شواهد موجود، (ب) بررسی روندها، کاربردهای کنونی و موانع پایدار مدیریت دانش و (ج) شناسایی شکاف‌های دانشی برای هدایت پژوهش‌ها و سیاست‌گذاری‌های آینده است. جستجوی منابع در پایگاه‌های بین‌المللی(Scopus، Web of Science، PubMed، Google Scholar) و ملی (MagIran، SID و IranDoc) انجام شد. منابع شامل مقالات داوری‌شده، گزارش‌ها و اسناد سیاستی منتشرشده در منابع علمی و آثار دانشگاهی مرتبط با مدیریت دانش، بحران‌های زیست‌محیطی و سلامت عمومی ایران بودند و تمرکز تحلیل بر مطالعات پس از سال 2010 قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد دانش مرتبط با بحران‌های محیطی سلامت‌محور در ایران پراکنده، ناهماهنگ و در بیشتر موارد جزیره‌ای است و دانش بومی کمتر در چرخه تصمیم‌گیری مورد استفاده قرار می‌گیرد. فقدان چارچوب‌های یکپارچه و ضعف هماهنگی بین‌بخشی منجر به تصمیم‌گیری دیرهنگام و کاهش تاب‌آوری نظام سلامت شده است. تقویت مدیریت دانش از طریق توسعه سازوکارهای یکپارچه، ارتقای هماهنگی نهادی و کاهش فاصله میان داده و اقدام می‌تواند نقش راهبردی در مواجهه پیش‌دستانه و پایدار با بحران‌های محیطی سلامت‌محور در ایران ایفا کند. |
| کلیدواژه ها |
| مدیریت دانش، بحران سلامت‌محور، تاب‌آوری نظام سلامت، آلودگی هوا، گردوغبار |
| وضعیت: پذیرفته شده |
